Molluscum contagiosum (MC) is een goedaardige virale huidinfectie veroorzaakt door het molluscum contagiosum-virus (MCV), een lid van de Poxviridae-familie. De ziekte manifesteert zich als kleine, verheven, koepelvormige laesies die vaak een centraal deukje of umbilicatie hebben. Hoewel het in de meeste gevallen onschadelijk is, is MC besmettelijk en kan het zich verspreiden door direct contact of besmette voorwerpen, waardoor het een probleem voor de volksgezondheid is in omgevingen zoals scholen, sportscholen en zwembaden.
MC komt het meest voor bij kinderen en adolescenten, maar het kan ook bij volwassenen verschijnen, met name die met verzwakte immuunsystemen of chronische huidcondities. Hoewel de laesies over het algemeen pijnloos en zelfbeperkend zijn, kunnen ze cosmetische bezorgdheid, jeuk en sociale ongemakken veroorzaken, wat individuen ertoe aanzet om behandeling te zoeken.
De infectie is doorgaans zelfbeperkend en verdwijnt binnen 6 tot 12 maanden bij immuunkompetente personen. In veel gevallen wordt echter behandeling aanbevolen vanwege het risico op autoinoculatie, overdracht op anderen en de mogelijkheid van aanhoudende of terugkerende laesies.
De belangrijkste oorzaak van molluscum contagiosum is directe inoculatie van het virus in de huid. Het virus kan worden overgedragen via huid-op-huidcontact of via contact met besmette voorwerpen zoals handdoeken, kleding of gedeeld badwater. Veelvoorkomende overdrachtsmethoden zijn:
Factoren die het risico van molluscum contagiosum verhogen zijn:
Bij kinderen worden laesies vaak gevonden op het gezicht en de extremiteiten, terwijl bij volwassenen de genitale en onderbuikgebieden vaker worden aangetast vanwege de wijze van overdracht.
De diagnose van MC wordt meestal klinisch gesteld door middel van lichamelijk onderzoek. De laesies zijn visueel onderscheidend—kleine, stevige, roze of huidkleurige papels met een kenmerkende centrale umbilicatie. Diagnose is in de meeste typische gevallen eenvoudig.
Extra diagnostische stappen kunnen noodzakelijk zijn bij atypische of immuungecompromitteerde patiënten, vooral wanneer laesies op andere neoplasmata lijken. Deze omvatten:
Molluscum contagiosum verschijnt als een of meer ronde, koepelvormige papels met een diameter van 2–5 mm. Elke laesie heeft een centrale depressie of kuiltje en kan een wasachtige, witte kern bevatten. Wanneer deze wordt samengedrukt, kan de laesie een zachte, kaasachtige substantie extruderen die uit virale deeltjes en cellulair afval bestaat.
Belangrijke klinische kenmerken zijn:
Laesies zijn doorgaans asymptomatisch, maar kunnen psychosociale stress veroorzaken vanwege zichtbaarheid en besmettelijkheid. In sommige gevallen kan er een secundaire bacteriële infectie optreden na krabben of trauma.
Dermatoscopie biedt gedetailleerde visualisatie van molluscum contagiosum laesies, vooral nuttig wanneer de klinische presentatie ambigu is of de diagnose bevestiging nodig heeft.
Typische dermatoscopische bevindingen omvatten:
Deze kenmerken onderscheiden MC van virale wratten, nevi en huidtumoren en helpen bij het begeleiden van behandelbeslissingen in onduidelijke of atypische presentaties.
Verschillende goedaardige en kwaadaardige huidlaesies kunnen molluscum contagiosum nabootsen. Het is belangrijk om de volgende aandoeningen uit te sluiten:
Vanuit oncologisch perspectief is molluscum contagiosum niet-maligne en verhoogt het het risico op kanker niet. Het virus blijft beperkt tot de oppervlakkige epidermis en dringt niet door in de inwendige organen.
Echter, bepaalde klinische zorgen zijn:
Een snelle toename in grootte, verandering in consistentie, of de ontwikkeling van subjectieve symptomen zoals pijn kan noodzakelijk maken om een biopt te nemen om kwaadaardigheid of andere dermatosen uit te sluiten.
Behandeling van molluscum contagiosum wordt in de meeste gevallen aanbevolen om verspreiding te verminderen, complicaties te voorkomen en cosmetische zorgen te verlichten. Patiënten moeten een dermatoloog raadplegen wanneer:
Dynamische observatie kan overwogen worden als de patiënt behandeling weigert, maar fotografische documentatie en huidmapping worden aanbevolen om de voortgang van de laesies bij te houden.
Verschillende therapeutische benaderingen zijn beschikbaar om MC-laesies te verwijderen, gekozen op basis van de leeftijd van de patiënt, immuunstatus, laesielocatie en voorkeuren. Veelvoorkomende behandelingsopties zijn onder andere:
In zeldzame gevallen zijn chirurgische excisie en histologisch onderzoek nodig wanneer laesies atypisch zijn, aanhouden ondanks behandeling of een diagnostisch dilemma vormen.
Zelfverwijdering is gecontra-indiceerd vanwege het risico op autoinoculatie, littekenvorming, bloeding en secundaire infecties. Patiënten worden als genezen beschouwd wanneer alle zichtbare laesies zijn verwijderd en er binnen een maand geen nieuwe laesies optreden.
Preventieve maatregelen richten zich op het minimaliseren van huidtrauma, handhaving van hygiëne en bescherming tegen virale verspreiding in gemeenschappelijke omgevingen.
Met vroege diagnose, geschikte verwijdertechnieken en patiënteducatie kan molluscum contagiosum effectief worden beheerd en kan het risico op verspreiding of terugval aanzienlijk worden verminderd.
