Povorcitinib: Obiecujące doustne leczenie trudnych przypadków czyraczności potowej
Nowy lek doustny na hidradenitis suppurativa: co powinni wiedzieć pacjenci
Jeśli cierpią Państwo na hidradenitis suppurativa (HS) lub śledzą wiadomości o leczeniu, mogli Państwo usłyszeć o nowej tabletce, która jest obecnie badana – povorcitinib. HS to przewlekła choroba skóry, która powoduje bolesne guzki, podskórne kanały, wydzielinę i blizny, najczęściej w okolicach pach, pachwin czy pod piersiami.
Wyniki badań fazy 3 dotyczące povorcitinibu wciąż się pojawiają, ale eksperci zaangażowani w te badania mówią, że lek ten może wypełnić ważne luki w leczeniu HS – zwłaszcza u osób, u których choroba nie poprawiła się po obecnych terapiach lub u tych, którzy nie chcą stosować leków podawanych w zastrzykach. Informacje te pochodzą z wywiadu i prezentacji dotyczących programu STOP-HS fazy 3 (Źródło: dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter, Beth Israel Deaconess Medical Center).
Krótko o najważniejszych informacjach
Povorcitinib to lek doustny, który blokuje białko JAK1, będące częścią układu odpornościowego odpowiedzialną za sygnalizację zapalenia. Wstępne dane z fazy 3 sugerują, że może on pomóc osobom z HS, także tym, które nie zareagowały na biologiczne leki podawane w zastrzykach. Najczęstszym skutkiem ubocznym w badaniach był trądzik, występujący u około jednej piątej uczestników, ale większość przypadków miała łagodny przebieg i nie wymagała przerwania leczenia (Źródło: dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Czym jest povorcitinib i jak może pomóc?
Povorcitinib to lek doustny, który hamuje działanie JAK1. JAK1 to element łańcucha sygnałów, które układ odpornościowy wykorzystuje do wywoływania stanu zapalnego. Ponieważ JAK1 wpływa na inne szlaki zapalne niż leki blokujące TNF-alfa czy IL-17, naukowcy uważają, że povorcitinib może być skuteczny u osób, u których HS nie poprawiło się po tych biologikach. W badaniach osoby, które wcześniej stosowały biologiczne leki, miały cięższy przebieg choroby, ale ich odpowiedź na povorcitinib była podobna do osób, które wcześniej nie korzystały z biologików (Źródło: dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Co badania mówią o skutkach ubocznych – zwłaszcza o trądziku
Jednym z zauważalnych skutków ubocznych był trądzik, który wystąpił u nieco mniej niż 20% uczestników programu STOP-HS. Częstość trądziku była podobna zarówno przy dawce 45 mg, jak i 75 mg leku, a niemal wszystkie przypadki miały łagodny przebieg. Kilka osób miało umiarkowany trądzik, ale żaden przypadek nie był na tyle poważny, by przerwać leczenie (Źródło: dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Warto zrozumieć kontekst. Trądzik i HS często występują u tych samych osób. W badaniach klinicznych zwykle nie pozwala się stosować popularnych leków na trądzik, takich jak doustne antybiotyki czy izotretynoina, ponieważ mogłyby one wpłynąć na ocenę skuteczności leczenia HS. Oznacza to, że lekarze prowadzący badania nie mogli leczyć trądziku tak intensywnie, jak robi się to na co dzień. Na podstawie doświadczeń z inhibitorami JAK w innych chorobach zapalnych wiadomo, że trądzik wywołany przez te leki jest zwykle łagodny, ma charakter hormonalny (np. pojawia się na twarzy i linii żuchwy) i można go zazwyczaj skutecznie leczyć standardowymi metodami, gdy lek będzie dostępny w codziennej praktyce (Źródło: wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Kto może rozważyć to leczenie w przyszłości?
Badacze uważają, że povorcitinib może pomóc osobom, które nie poprawiły się po obecnych biologicznych zastrzykach, ponieważ działa na inne sygnały zapalne. Może więc stać się opcją dla pacjentów z opornym na leczenie HS, a w przyszłości być może będzie badany także w połączeniu z innymi terapiami w bardzo trudnych przypadkach (Źródło: dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Dodatkową zaletą jest forma leku – tabletka. Niektórzy młodsi pacjenci niechętnie zaczynają leczenie zastrzykami, więc doustna opcja może być dla nich bardziej akceptowalna. Lek doustny zwykle szybciej opuszcza organizm niż długodziałające zastrzyki, co ułatwia dostosowanie dawki (Źródło: wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Kto dobrze reagował na leczenie według wstępnych obserwacji?
Z klinicznych obserwacji badaczy wynika, że szczególnie dobrze na blokadę JAK1 reagowały dwie grupy: osoby z ciężką postacią HS, która tworzy przetoki i kanały podobne do tych w chorobie Crohna, oraz osoby z długo utrzymującym się, guzkowym HS, który rzadko tworzy kanały, ale często występuje rodzinnie. To wczesne obserwacje, które mogą pomóc w ukierunkowaniu przyszłych badań nad tym, kto może odnieść największe korzyści (Źródło: wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Dlaczego ważny jest odpowiedni moment leczenia
Eksperci podkreślają, jak istotne jest rozpoczęcie leczenia HS jak najwcześniej. Wczesna terapia może zapobiec trwałym bliznom i powstawaniu przetok (kanałów pod skórą). Naukowcy mają nadzieję, że wraz z pojawieniem się kolejnych leków lekarze będą mogli lepiej dopasować terapię do indywidualnego przebiegu choroby i wykorzystać „okno możliwości” zanim dojdzie do nieodwracalnych uszkodzeń (Źródło: wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).
Obserwowanie zmian skórnych
Pomocne może być dokumentowanie stanu skóry na przestrzeni czasu – robienie zdjęć i zapisywanie, kiedy pojawiają się guzki, nasilają się, pojawia się wydzielina lub powstają blizny. Takie informacje ułatwiają wizyty w gabinecie i pomagają lekarzowi ocenić, czy leczenie działa.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Jeśli mają Państwo bolesne, nawracające guzki, wydzielinę, utrzymujące się blizny lub jeśli objawy się nasilają, warto skonsultować się z dermatologiem lub lekarzem. HS może mieć przebieg postępujący, a wczesna diagnoza może poszerzyć możliwości leczenia. Należy też szybko zgłosić się do lekarza, gdy pojawią się objawy infekcji, takie jak nagłe pogorszenie, nasilony ból, gorączka, rozprzestrzeniające się zaczerwienienie czy krwawienie.
Ważne ostrzeżenie
Opisane tu informacje pochodzą z danych badań fazy 3 oraz wypowiedzi badaczy zaangażowanych w te badania. Oznacza to, że choć wyniki są obiecujące, to wciąż się rozwijają. Badania kliniczne mają często zasady i warunki różniące się od codziennej praktyki lekarskiej, dlatego potrzebne są dalsze badania, by w pełni zrozumieć skuteczność povorcitinibu i sposób radzenia sobie ze skutkami ubocznymi w rutynowej opiece. Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Proszę omówić opcje leczenia z dermatologiem lub lekarzem, aby wybrać najlepszy plan dla siebie.
Źródła
- Dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad i prezentacje z dr Martiną Porter, Beth Israel Deaconess Medical Center (Źródło: dane z programu STOP-HS faza 3; wywiad/prezentacja z dr Martiną Porter).