Lichen nitidus is een zeldzame, chronische, niet-infectieuze dermatologische aandoening die zich manifesteert als talrijke kleine, glanzende papels op de huid. De ziekte is doorgaans asymptomatisch, goedaardig van aard, en meestal zelflimiterend. Hoewel de pathogenese slecht begrepen is, wordt lichen nitidus geclassificeerd onder inflammatoire papulaire dermatosen en vereist vaak alleen observatie.
De ziekte kan mensen van alle leeftijden of geslachten aantasten, maar komt vaker voor bij kinderen en jonge volwassenen, vooral jongens van 3–10 jaar. In de meeste gevallen is er geen specifieke behandeling nodig, hoewel topische of systemische therapie overwogen kan worden in gevallen met wijdverspreide laesies of symptomatisch ongemak zoals jeuk.
De precieze oorzaken van lichen nitidus zijn nog onbekend. Verschillende theorieën suggereren dat het een immune-gemedieerde of auto-immuun huidreactie kan zijn die wordt uitgelokt door omgevings-, infectieuze of interne factoren. In sommige gevallen kan het geassocieerd zijn met andere inflammatoire huidaandoeningen, zoals atopische dermatitis, psoriasis of vitiligo.
Lichen nitidus is ook beschreven als een mogelijke infectieus-allergische reactie, aangezien sommige patiënten verbeteringen vertonen met antibioticabehandeling of een geschiedenis van focale bacteriële infectie hebben. Een mogelijke genetische aanleg of associatie met allergische gevoeligheid wordt ook overwogen vanwege overlappingen met atopische achtergronden.
Het belangrijkste symptoom van lichen nitidus is het verschijnen van kleine, vleeskleurige of lichtroze papels, over het algemeen 1–3 mm in diameter. Deze papels hebben een gladde, glanzende oppervlakte en een afgeplatte top. Ze kunnen geïsoleerd blijven of in groepen samenkomen, waardoor grotere plekken van dicht op elkaar gepakte laesies ontstaan, maar versmelten niet tot plaques zoals bij andere dermatosen.
Laesies verschijnen het meest vaak op de volgende locaties:
In wijdverspreide gevallen kunnen papels grote delen van de romp of ledematen aantasten, wat mogelijk leidt tot cosmetische zorgen of lichte ongemakken.
De diagnose van lichen nitidus is voornamelijk klinisch en gebaseerd op het kenmerkende uiterlijk van de papels en hun verspreidingspatroon. In de meeste gevallen kan een dermatoloog de diagnose bevestigen door visueel onderzoek en de medische geschiedenis van de patiënt.
Verschillende dermatosen kunnen lijken op lichen nitidus, wat differentele diagnose essentieel maakt in onduidelijke gevallen:
In de meeste gevallen lost lichen nitidus spontaan op binnen enkele maanden en vereist het geen specifieke behandeling. Als laesies echter uitgebreid, aanhoudend, cosmetisch zorgwekkend of geassocieerd met jeuk zijn, kunnen de volgende behandelingsopties worden overwogen:
Lichen nitidus wordt over het algemeen beschouwd als een goedaardige en zelflimiterende aandoening met een gunstige uitkomst. Ernstige complicaties zijn zeldzaam. Echter, bij sommige individuen kunnen zichtbare laesies veroorzaken:
De prognose voor lichen nitidus is uitstekend. In de meeste gevallen verdwijnt de uitslag vanzelf binnen enkele maanden tot een paar jaar. Gegeneraliseerde vormen kunnen langer nodig hebben om te verbeteren, en geïsoleerde gevallen kunnen intermitterend aanhouden. De aandoening verhoogt niet het risico op maligniteit of systemische ziekten.
Lichen nitidus is een zeldzame, niet-besmettelijke, chronische papulaire dermatitis van onbekende oorsprong. Ondanks de goedaardige aard en meestal asymptomatische loop, kan het diagnostische en cosmetische uitdagingen met zich meebrengen. De meeste patiënten hebben geen behandeling nodig, maar topische of systemische therapieën kunnen worden gebruikt wanneer laesies symptomatisch of wijdverspreid zijn.
Tijdig overleg met een dermatoloog zorgt voor nauwkeurige diagnose, monitoring op atypische evolutie, en de uitsluiting van ernstigere huidziekten die lichen nitidus kunnen nabootsen.
