Behandeling van eczeem bij kinderen: aandacht voor de groei en de gezondheid van de botten

Als een kind matige tot ernstige atopische dermatitis heeft, draait de behandeling om meer dan alleen een rustigere huid. De voortdurende jeuk, slecht slapen en alles wat nodig is om het eczeem te behandelen, kunnen invloed hebben op het hele gezin. Onderzoekers kijken ook of de aandoening verband kan houden met de groei en botontwikkeling van een kind.

Atopische dermatitis is een langdurige vorm van eczeem die huidontsteking, jeuk en opvlammingen veroorzaakt. Het mogelijke verband tussen eczeem en groei wordt nog onderzocht. Dat betekent niet dat elk kind met eczeem een groeiprobleem krijgt.

In het derde deel van de serie Dermatology Times Expert Perspectives, Beyond the Skin: Sleep, Steroids, and Growth in Children With Atopic Dermatitis, bespreekt dermatoloog Lisa Swanson, MD, hoe de groei en botgezondheid kunnen meewegen bij de behandeling van kinderen. Daarbij komen behandelingen voor de huid, lichttherapie en medicijnen die in het hele lichaam werken aan bod.

Nu er voor verschillende leeftijdsgroepen meer behandelingen beschikbaar komen, kunnen artsen naast de groei ook kijken naar klachten, slaap en andere manieren waarop eczeem het dagelijks leven beïnvloedt. Beslissingen over de behandeling neemt u samen met de arts of dermatoloog van uw kind. (Bron: serie Dermatology Times Expert Perspectives)

Waarom groei ter sprake kan komen bij eczeem

Kinderen met ernstig eczeem kunnen voortdurend last hebben van huidontsteking en hevige jeuk. Ook kunnen ze slecht slapen en moeite hebben met dagelijkse activiteiten. Onderzoekers bekijken of deze problemen verband kunnen houden met de lichamelijke groei en botontwikkeling.

Voor een onderzoek uit 2025 werden bestaande medische dossiers bekeken. Onderzoekers vergeleken kinderen met atopische dermatitis met vergelijkbare kinderen zonder deze aandoening. Ze zagen dat kinderen met eczeem vaker een lengte onder het vijfde percentiel voor hun leeftijd hadden. (Bron: retrospectieve cohortanalyse uit 2025 bij kinderen met atopische dermatitis)

Een lengtepercentiel vergelijkt de lengte van een kind met die van andere kinderen van dezelfde leeftijd en hetzelfde geslacht. Een lengte onder het vijfde percentiel betekent dat een kind kleiner is dan de meeste kinderen in die vergelijkingsgroep. Het betekent niet automatisch dat er een gezondheidsprobleem is.

In het onderzoek was het relatieve risico 1,15. Met andere woorden: de kans op een lengte onder het vijfde percentiel was in de eczeemgroep ongeveer 15% groter. De onzekerheidsmarge die de onderzoekers rapporteerden liep van 1,12 tot 1,18. Dat komt neer op een ongeveer 12% tot 18% grotere relatieve kans.

Deze uitkomst laat een verband zien, maar bewijst niet dat eczeem de oorzaak was van een tragere groei. Veel factoren kunnen de lengte en groei van een kind beïnvloeden, waaronder groeipatronen in de familie, voeding, de puberteit, andere aandoeningen en blootstelling aan medicijnen.

Bij een kind dat altijd op een lager lengtepercentiel heeft gezeten, kan een andere beoordeling nodig zijn dan bij een kind dat langzamer is gaan groeien of naar lagere percentielen verschuift. Artsen kijken naar het hele groeipatroon over een langere periode. Zo bepalen ze of verder onderzoek nodig is en of zorgen over de groei moeten worden meegenomen bij het bespreken van de eczeembehandeling.

De rol van huidbehandelingen en lichttherapie

Crèmes en zalven die op de huid worden aangebracht, zijn een belangrijk onderdeel van de eczeembehandeling. Dat geldt vooral bij mild tot matig eczeem of bij de behandeling van specifieke ontstoken plekken.

Corticosteroïdcrèmes en -zalven, ook wel lokale corticosteroïden genoemd, worden vaak gebruikt om ontsteking en jeuk te verminderen. Behandelingen zonder corticosteroïden zijn onder andere lokale calcineurineremmers, die de afweerreactie in de huid helpen kalmeren, en andere goedgekeurde medicijnen. Bij het bespreken van deze mogelijkheden houdt een arts rekening met de leeftijd van het kind, de plekken op de huid en de ernst van het eczeem.

Lokale corticosteroïden zijn bij juist gebruik over het algemeen veilig. Maar wanneer sterke corticosteroïden langdurig op grote delen van de huid worden gebruikt, wordt de kans groter dat het lichaam het medicijn opneemt. Dit kan vooral bij jongere kinderen belangrijk zijn: zij hebben in verhouding tot hun lichaamsgewicht een groter huidoppervlak.

Tegelijkertijd kan eczeem dat niet voldoende onder controle is, leiden tot aanhoudende ontsteking, jeuk en verstoorde slaap. Bij het bespreken van de behandeling kijken artsen daarom zowel naar de blootstelling aan medicijnen als naar de belasting door de aandoening zelf.

Voor sommige kinderen is lichttherapie, ook wel fototherapie genoemd, een andere mogelijkheid. Hierbij wordt de huid in een medische omgeving gecontroleerd blootgesteld aan bepaalde soorten licht. Of dit een haalbare keuze is, hangt onder meer af van de leeftijd van het kind, de toegang tot de behandeling, hoe vaak de sessies nodig zijn en de praktische uitdagingen van herhaalde bezoeken. (Bron: serie Dermatology Times Expert Perspectives)

Medicijnen die in het hele lichaam werken

Voor sommige kinderen met matig tot ernstig eczeem geven huidbehandelingen alleen niet genoeg verlichting. In dat geval kan een arts medicijnen bespreken die in het hele lichaam werken. Dit worden ook wel systemische behandelingen genoemd.

Een mogelijkheid zijn biologische medicijnen. Die zijn ontwikkeld om zich op specifieke onderdelen van de afweerreactie te richten. Dupilumab (Dupixent) blokkeert de signalen van twee eiwitten die bij ontsteking betrokken zijn: interleukine-4 en interleukine-13. Het is goedgekeurd voor kinderen vanaf 6 maanden met matige tot ernstige atopische dermatitis bij wie huidbehandelingen op recept onvoldoende werken of niet raadzaam zijn. (Bron: serie Dermatology Times Expert Perspectives)

Andere medicijnen die in het hele lichaam werken, kunnen voor sommige kinderen geschikt zijn. Dat hangt onder meer af van hun leeftijd, de ernst van de aandoening, hun gezondheidsgeschiedenis en de behandelingen die voor hun leeftijdsgroep zijn goedgekeurd. In bepaalde situaties kunnen ook oudere medicijnen worden overwogen die het afweersysteem beïnvloeden. Mogelijke bijwerkingen en de controles die nodig zijn, kunnen bij die keuze een rol spelen.

Een andere groep medicijnen bestaat uit Januskinaseremmers, ook wel JAK-remmers genoemd. Ze blokkeren bepaalde signalen die betrokken zijn bij ontsteking. Voor kinderen die hiervoor in aanmerking komen, kijken artsen naar leeftijdsbeperkingen, veiligheidswaarschuwingen, mogelijke bijwerkingen en de noodzaak van laboratoriumonderzoek. Dat helpt hen te bepalen of een JAK-remmer geschikt is. (Bron: serie Dermatology Times Expert Perspectives)

Elke behandeling heeft eigen mogelijke voordelen en risico’s. De keuze hangt ook af van hoe goed het eczeem onder controle is, welke controles bij het medicijn nodig zijn en wat het kind op langere termijn nodig heeft tijdens het opgroeien.

Wat een onderzoek naar dupilumab liet zien over groei

In een analyse uit 2026 keken Irvine en collega’s naar lengtepercentielen en een stof in het bloed die bot-specifiek alkalisch fosfatase, of BALP, wordt genoemd. Zij deden dit bij kinderen die dupilumab kregen. BALP is een stof die verband houdt met de aanmaak van bot. De analyse werd uitgevoerd nadat het oorspronkelijke onderzoek was afgerond. (Bron: Irvine en collega’s, analyse uit 2026 van bevindingen over groei bij kinderen die dupilumab kregen)

De onderzoekers keken onder meer naar kinderen die bij de start onder het 40e lengtepercentiel zaten. Na 16 weken hadden kinderen die dupilumab kregen een hogere odds om minstens 5 percentielpunten te stijgen dan kinderen die een placebo kregen. Een placebo is een behandeling zonder werkzame stof die ter vergelijking wordt gebruikt.

Voordat de onderzoekers rekening hielden met andere factoren, was de odds in de dupilumabgroep 2,5 keer zo hoog. Na correctie voor de totale blootstelling aan lokale corticosteroïden was dat 3,1 keer, en na correctie voor het aantal dagen zonder lokale corticosteroïden 2,9 keer. Deze cijfers beschrijven de odds. Dat is niet hetzelfde als de persoonlijke kans dat een kind een bepaald groeiresultaat bereikt.

De onderzoekers keken ook naar kinderen die deelnamen aan een open vervolgonderzoek. In die vervolgperiode wisten de deelnemers dat ze dupilumab kregen. Kinderen die overstapten van placebo naar dupilumab lieten vergelijkbare veranderingen in groei zien als kinderen die het medicijn vanaf het begin hadden gekregen. (Bron: Irvine en collega’s, analyse uit 2026)

Deze resultaten zijn bemoedigend, maar de analyse was verkennend. Ze kan niet aantonen dat kinderen door dupilumab zelf langer worden of dat het medicijn de botmineraaldichtheid verbetert. Dat is een maat voor de hoeveelheid mineraal in het bot.

De bevindingen over groei zijn één onderdeel van het bredere bewijs over de voordelen en veiligheid van dupilumab. Op zichzelf zijn ze geen goedgekeurde reden om het medicijn te gebruiken. Bij een kind met ernstig eczeem en bestaande zorgen over de groei kan het nuttig zijn ze met de arts te bespreken. Dat kan helpen bij het afwegen van de mogelijke effecten van het onder controle houden van eczeem.

Bij welke kinderen is extra aandacht voor de groei nodig?

Niet bij elk kind met eczeem hoeft de groei even uitgebreid te worden beoordeeld. Extra aandacht voor de algehele gezondheid en de belasting door eczeem kan zinvol zijn bij kinderen die al lang ernstig eczeem hebben, regelmatig slaap missen, ontstekingen op grote delen van de huid hebben of vaak een andere behandeling nodig hebben.

Artsen kunnen extra opletten als een kind langzamer groeit, het lengtepercentiel onverwacht verandert of er andere tekenen zijn dat de ontwikkeling niet verloopt zoals verwacht.

Bij de beoordeling kan ook worden gekeken naar andere mogelijke oorzaken dan eczeem, zoals voedingstekorten, andere langdurige aandoeningen en medicijnen die effecten in het hele lichaam kunnen hebben. Het bekijken van groeicurves, nagaan hoe goed de klachten onder controle zijn en overleg met de kinderarts kunnen helpen om patronen te herkennen die verder onderzoek verdienen.

Als dat nodig is, kan een kind worden doorverwezen naar een kinderendocrinoloog, een arts die gespecialiseerd is in de groei en hormonen van kinderen, of naar een andere specialist.

Op basis van het huidige bewijs is het niet nodig om bij elk kind met atopische dermatitis standaard de botdichtheid te meten. Of aanvullend onderzoek nodig is, hangt af van de individuele risicofactoren van het kind en van wat de arts vaststelt. (Bron: serie Dermatology Times Expert Perspectives)

Wanneer bespreekt u uw zorgen met een arts?

U kunt zorgen over eczeem, slaap, medicijnen of groei bespreken met de kinderarts of dermatoloog van uw kind. Verandert het groeipatroon van uw kind, dan is het goed om dat aan te kaarten, ook al zijn er veel mogelijke verklaringen.

Vraag ook medisch advies als de huid pijnlijk wordt, gaat bloeden, mogelijke tekenen van een infectie vertoont of snel verandert. Doe dat ook als u niet zeker weet wat er aan de hand is. Bespreek de behandelmogelijkheden en eventuele veranderingen in de zorg voor uw kind met een arts.

Het complete plaatje

Een rustigere huid, minder jeuk, beter slapen en een betere kwaliteit van leven blijven belangrijke doelen van de eczeembehandeling. Bij kinderen met ernstig of aanhoudend eczeem kan het ook nuttig zijn om groei en ontwikkeling te bespreken.

Er is meer onderzoek nodig waarbij kinderen langere tijd worden gevolgd. Zo kan duidelijk worden of veranderingen in lengtepercentielen of in stoffen die samenhangen met botaanmaak leiden tot betekenisvolle verschillen in de botontwikkeling op lange termijn. Toekomstig onderzoek kan ook helpen om de rol van ontsteking, verstoorde slaap, blootstelling aan corticosteroïden en medicijnen die in het hele lichaam werken beter te begrijpen.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen vervanging voor zorg door een gekwalificeerde zorgverlener.

Bronnen

  1. Serie Dermatology Times Expert Perspectives, derde deel, Beyond the Skin: Sleep, Steroids, and Growth in Children With Atopic Dermatitis, met Lisa Swanson, MD.
  2. Retrospectieve cohortanalyse uit 2025 waarin de lengte van kinderen met atopische dermatitis werd vergeleken met die van vergelijkbare kinderen zonder deze aandoening. Het oorspronkelijke artikel vermeldde de titel van het onderzoek of het tijdschrift niet.
  3. Irvine en collega’s, post-hocanalyse uit 2026 van lengtepercentielen en bot-specifiek alkalisch fosfatase bij kinderen die dupilumab kregen. Het oorspronkelijke artikel vermeldde de titel van het onderzoek of het tijdschrift niet.
Bezorgd over een huidaandoening?
Controleer je huid nu →
Ga terug