Psoriasis behandelen met medicijnen om in te nemen: wanneer is het effect het grootst en hoelang houdt het aan?

Het kan even duren voordat een behandeling tegen psoriasis volledig werkt. Ook kunnen sommige plekken op het lichaam langzamer reageren dan andere. Als u weet wat onderzoekers tot nu toe hebben gezien, kunt u beter geïnformeerd met uw dermatoloog in gesprek gaan.

In een videoserie van Dermatology Times Expert Perspectives besprak dermatoloog Mark Lebwohl, MD, verschillende medicijnen tegen psoriasis die als tablet worden ingenomen: icotrokinra (Icotyde; Johnson & Johnson), envudeucitinib (Alumis) en zasocitinib (Takeda). Hij vertelde hoe de werking in de loop van de tijd kan veranderen, hoe moeilijk te behandelen plekken kunnen reageren en welke controles bij verschillende behandelingen nodig kunnen zijn. Zijn opmerkingen gaan over de informatie die hij in het interview besprak en zijn geen algemene behandeladviezen. (Bron: interview met Mark Lebwohl, MD, in Dermatology Times Expert Perspectives)

Hoe lang duurt het voordat een behandeling volledig werkt?

Volgens Lebwohl kunnen icotrokinra en medicijnen die TYK2-remmers worden genoemd ook na de eerste 16 weken van de behandeling nog voor verbetering zorgen. TYK2-remmers werken op een proces dat betrokken is bij ontstekingen. Tot 24 weken kunnen mensen verdere verbetering zien, terwijl het sterkste effect iets later optreedt.

Hij merkte op dat bij veel psoriasismedicijnen, waaronder tabletten en biologische medicijnen, de huid bij meer mensen volledig vrij van psoriasis is naarmate zij ongeveer een jaar worden behandeld. Biologische medicijnen worden gemaakt met behulp van levende cellen en richten zich op specifieke onderdelen van het afweersysteem.

In onderzoek naar psoriasis wordt onder andere de maat PASI 100 gebruikt. Dit betekent dat de psoriasis op de huid volledig is verdwenen volgens een scoresysteem dat in het onderzoek wordt gebruikt. Lebwohl noemde een gerapporteerd PASI 100-percentage van 54% bij een behandeling met een tablet. Hij vond dat een opmerkelijk resultaat voor een tablet. Uit de oorspronkelijke samenvatting van het interview wordt niet duidelijk om welk medicijn het gaat of wanneer het resultaat is gemeten. (Bron: interview met Mark Lebwohl, MD, in Dermatology Times Expert Perspectives)

Bij dit resultaat hoort wel een belangrijke kanttekening. De gegevens kwamen uit een open vervolgonderzoek. Dat betekent dat mensen de behandeling voortzetten terwijl ze wisten welk medicijn ze kregen. Er was geen placebogroep die ter vergelijking een behandeling zonder werkzame stof kreeg.

Psoriasis op de hoofdhuid, nagels, handen en voeten

Psoriasis komt vaak voor op de hoofdhuid, waar de jeuk bijzonder hinderlijk kan zijn. Volgens Lebwohl werken psoriasismedicijnen in tabletvorm doorgaans zowel op de hoofdhuid als op andere plekken op het lichaam waar psoriasis zit.

Bij vingernagels duurt het meestal langer voordat verbetering te zien is dan bij de huid. Dat komt doordat het weefsel onder de nagel en de plek waar de nagel wordt gevormd eerst moeten herstellen. Pas daarna kan een gezonder uitziende nagel uitgroeien. Dit duurt meestal maanden.

Psoriasis op de handpalmen en voetzolen kan ook moeilijk te behandelen zijn. Lebwohl opperde dat de grotere moleculen in biologische medicijnen deze plekken mogelijk moeilijk kunnen bereiken via de kleine bloedvaten en de dikke buitenste huidlaag. Hij noemde dit als een mogelijke verklaring voor de beperkte werking op handen en voeten, niet als een vaststaande oorzaak.

Medicijnen in tabletvorm hebben kleinere moleculen. Goede resultaten op de handpalmen en voetzolen zijn vooral gemeld bij JAK-remmers in tabletvorm. Dit is een groep medicijnen die werkt op processen die betrokken zijn bij ontstekingen. (Bron: interview met Mark Lebwohl, MD, in Dermatology Times Expert Perspectives)

Kan het effect aanhouden?

Volgens Lebwohl lijkt het effect tot nu toe goed aan te houden. Veel mensen bij wie een medicijn werkt en die het blijven gebruiken, blijven er ook bij langdurige follow-up op reageren.

Dat betekent niet dat iedereen de behandeling voortzet of er baat bij blijft houden. Sommige mensen stoppen omdat een medicijn niet genoeg helpt. Bij anderen kan het effect na verloop van tijd afnemen.

Waarom de controles per medicijn verschillen

Welke controles nodig zijn, verschilt per behandeling tegen psoriasis. Lebwohl zei dat bij JAK-remmers bloedonderzoek en een jaarlijkse test op tuberculose nodig zijn. In dit gesprek ging het bij deze middelen vooral over de behandeling van artritis psoriatica. Dat is een aandoening die samenhangt met psoriasis en pijn en zwelling van gewrichten kan veroorzaken.

Het bloedonderzoek dat hij beschreef, bestaat uit een volledig bloedbeeld, waarbij verschillende soorten bloedcellen worden gecontroleerd, en chemisch bloedonderzoek, waarbij stoffen in het bloed worden onderzocht. Ook noemde hij een vettenonderzoek, dat bloedvetten zoals cholesterol meet.

Tuberculose, ook wel tbc genoemd, is een infectie die zonder klachten in het lichaam aanwezig kan blijven. Dit wordt latente tbc genoemd. Sommige medicijnen kunnen ervoor zorgen dat een latente infectie weer actief wordt.

Volgens Lebwohl kan dit gebeuren bij TNF-blokkers, JAK-remmers, methotrexaat (methotrexate) en ciclosporine (cyclosporine). Hij zei dat niet is aangetoond dat IL-17- en IL-23-remmers latente tbc opnieuw activeren. Ook vertelde hij dat de U.S. Food and Drug Administration (FDA, de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit) is gevraagd om de verplichte test voor deze medicijnen te laten vervallen. IL-17, IL-23 en TNF zijn stoffen die betrokken zijn bij de werking van het afweersysteem. (Bron: interview met Mark Lebwohl, MD, in Dermatology Times Expert Perspectives)

Welke tests nodig zijn, kan per medicijn en per persoon verschillen. Bespreek beslissingen over behandeling en controles met uw arts of dermatoloog.

Bijwerkingen en het afweersysteem

Gistinfecties zijn een bekende bijwerking van IL-17-remmers. Volgens Lebwohl zijn deze infecties meestal mild en zitten ze vaak op de tong. Een gistinfectie in de mond wordt spruw genoemd. Hij merkte op dat spruw meestal goed te behandelen is.

Lebwohl zei ook dat sommige nieuwere medicijnen over het geheel genomen weinig effect hebben op het afweersysteem. Wel verschillen medicijnen in hun werking en mogelijke risico’s.

Wanneer gaat u naar de arts?

Als uw psoriasis klachten geeft, verandert of moeilijk onder controle te krijgen is, kan uw arts of dermatoloog helpen om de situatie te beoordelen. Vraag medisch advies bij pijn, bloedingen, tekenen van een infectie, een snel groeiende huidverandering of een huidafwijking die verandert of waarover u zich zorgen maakt.

Dit artikel is alleen bedoeld als informatie en vervangt geen medisch advies. Bespreek vragen of beslissingen over uw behandeling met uw arts of dermatoloog.

Bronnen

  1. Dermatology Times Expert Perspectives custom video series: interview met Mark Lebwohl, MD, over psoriasismedicijnen in tabletvorm, de werking in de loop van de tijd, moeilijk te behandelen plekken, het aanhouden van het effect en controles.
Bezorgd over een huidaandoening?
Controleer je huid nu →
Ga terug