Nowe filtry UV i immunoterapia: postępy w ochronie i zdrowiu skóry
Dlaczego to ważne
Ochrona przeciwsłoneczna to temat, który często pojawia się w rozmowach o zdrowiu skóry. Mimo że coraz więcej osób mówi o kremach z filtrem i raku skóry, wciąż krąży wiele mitów. Ten artykuł podsumowuje wypowiedzi Kathleen Suozzi, MD, adiunkt dermatologii na Yale School of Medicine, wygłoszone podczas Miesiąca Świadomości Bezpieczeństwa UV. Został napisany z myślą o codziennych czytelnikach, którzy szukają jasnych i praktycznych informacji o tym, jak chronić swoją skórę.
Najczęstsze obawy i co mówi nauka
Jednym z częstych lęków jest przekonanie, że sam krem z filtrem może powodować raka skóry. Jednak badania tego nie potwierdzają. Innym niedawnym zmartwieniem jest to, że składniki chemiczne w kremach mogą przenikać do krwiobiegu. Rzeczywiście, w badaniach wykryto śladowe ilości niektórych filtrów w krwi po nałożeniu kremu, ale wieloletnie stosowanie w realnych warunkach nie wykazało, by takie niskie stężenia były szkodliwe.
Podsumowując, dane nadal potwierdzają, że kremy z filtrem są bezpiecznym i skutecznym sposobem na ograniczenie uszkodzeń skóry wywołanych promieniowaniem UV. Nie oznacza to, że cofają już powstałe zmiany, ale pomagają zmniejszyć ryzyko dalszych uszkodzeń.
Dlaczego warto chronić skórę już teraz
To prawda, że uszkodzenia słoneczne kumulują się z czasem i nie da się cofnąć tego, co już się wydarzyło. Jednak regularna ochrona przeciwsłoneczna nadal ma duże znaczenie. Stosowanie kremów z filtrem i innych środków ochronnych może zmniejszyć ryzyko pojawienia się kolejnych nowotworów skóry oraz spowolnić dalsze starzenie się skóry i uszkodzenia wywołane słońcem.
Praktyczna ochrona przeciwsłoneczna — nie tylko krem z filtrem
Krem z filtrem jest ważny, ale najlepiej stosować go jako część szerszej strategii:
- Zakładaj kapelusze z szerokim rondem zamiast czapek z daszkiem, gdy to możliwe. Lepiej osłaniają twarz i szyję.
- Wypróbuj ubrania z filtrem UPF (współczynnik ochrony przed promieniowaniem ultrafioletowym), zwłaszcza jeśli spędzasz dużo czasu na słońcu.
- Wybierz krem, którego naprawdę będziesz używać. „Najlepszy” krem to ten, który będziesz nakładać regularnie. Wybierz produkt dopasowany do swojego koloru skóry, który nie powoduje wyprysków i dobrze się na niej sprawdza, abyś chętnie go stosował.
Jak rozumieć oznaczenie SPF
SPF (sun protection factor) informuje, jak skutecznie krem chroni przed promieniowaniem UVB. Nie jest to jednak skok liniowy: SPF 15 blokuje około 93–95% UVB, a SPF 30 – około 97%. Wyższe wartości SPF dają tylko niewielkie dodatkowe zabezpieczenie, a kremy o wysokim SPF bywają gęstsze i cięższe, co może zniechęcać do codziennego stosowania.
Z tego powodu wielu ekspertów zaleca używanie kremu o SPF co najmniej 30 i nakładanie go codziennie przez cały rok, aby chronić się przed przypadkową ekspozycją — na przykład podczas jazdy samochodem, spaceru do pracy, załatwiania spraw czy prac w ogrodzie. Nawet takie drobne dawki słońca sumują się z czasem.
Co nowego w kremach z filtrem
Jedną z nowości jest zatwierdzenie przez FDA (Amerykańską Agencję Żywności i Leków) bemotryzinu (Tinosorb S), który od ponad 20 lat jest stosowany w innych krajach. To pojedynczy, fotostabilny filtr chroniący zarówno przed UVA, jak i UVB. Ma też mniejsze ryzyko podrażnień skóry, a ze względu na większą cząsteczkę jest mniej prawdopodobne, że przenika do krwiobiegu. To sprawia, że jest obiecującym składnikiem przyszłych formuł kremów przeciwsłonecznych w USA.
Co dalej poza profilaktyką: postępy w leczeniu raka skóry
Ochrona to tylko jedna część całej układanki. Trwają też prace nad nowymi metodami leczenia, które mogą zmienić podejście do niektórych nowotworów skóry.
Coraz większe zainteresowanie budzą urządzenia wykorzystujące energię świetlną lub fal radiowych, które mogą poprawiać ogólny stan skóry i potencjalnie zmniejszać ryzyko niektórych raków skóry innych niż czerniak. Równocześnie immunoterapia zmienia sposób leczenia bardziej zaawansowanych nowotworów. Leki blokujące PD-1 (białko na komórkach układu odpornościowego) są już stosowane w leczeniu zaawansowanego raka kolczystokomórkowego, a badania nad podawaniem immunoterapii przed operacją (neoadiuwantowo) lub bezpośrednio do guza (intralesionalnie) mogą w przyszłości zmniejszyć potrzebę zabiegów chirurgicznych i poszerzyć możliwości leczenia dla pacjentów.
Obserwacja zmian na skórze
Robienie zdjęć znamion lub innych zmian skórnych w czasie może pomóc zauważyć ich ewolucję. Dzięki temu łatwiej będzie opisać lekarzowi, co się zmieniło, i szybciej wykryć niepokojące objawy.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Proszę skonsultować się z lekarzem, jeśli zauważą Państwo:
- zmianę wielkości, kształtu lub koloru znamienia lub plamki
- nowe zmiany, które krwawią, bolą lub się nie goją
- szybko rosnące zmiany lub jakiekolwiek rany wyglądające na zakażone
- inne niepokojące lub zmieniające się zmiany skórne
W razie wątpliwości lepiej zasięgnąć opinii specjalisty. Decyzje dotyczące leczenia zawsze powinny być podejmowane wspólnie z lekarzem lub dermatologiem.
Krótka przypominajka
Ten artykuł podsumowuje wypowiedzi Kathleen Suozzi, MD, z okazji Miesiąca Świadomości Bezpieczeństwa UV i ma na celu przekazanie informacji, a nie zastąpienie porady medycznej. W przypadku pytań o kremy z filtrem, profilaktykę czy leczenie prosimy o kontakt z lekarzem lub innym pracownikiem służby zdrowia.
Źródła
- Wywiad z Kathleen Suozzi, MD, adiunkt dermatologii, Yale School of Medicine (wypowiedzi podczas Miesiąca Świadomości Bezpieczeństwa UV).
- U.S. Food and Drug Administration: niedawne zatwierdzenie bemotryzinu (Tinosorb S).