Nowe wytyczne AAD i HS Foundation dają nadzieję na lepszą opiekę nad osobami z czyrakiem pachwinowym
Nowe wspólne wytyczne dotyczące leczenia czyraczności pachwinowej: co powinni wiedzieć pacjenci z HS
Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) oraz Hidradenitis Suppurativa Foundation (HSF) opublikowały pierwsze wspólne wytyczne dotyczące opieki nad osobami z czyracznością pachwinową, znaną też jako HS. Dokument obejmuje osoby od 9. roku życia wzwyż — dzieci, nastolatków i dorosłych — i zawiera 37 zaleceń opartych na dowodach naukowych dotyczących leczenia i opieki. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology, komunikat prasowy American Academy of Dermatology)
Czym jest czyraczność pachwinowa?
Czyraczność pachwinowa (HS) to przewlekła choroba skóry, która powoduje bolesne guzki, ropnie i podskórne tunele (przetoki), najczęściej w okolicach pach, pachwin i pod piersiami. HS może powodować przewlekły ból, blizny oraz obciążenie emocjonalne. Nowe wytyczne mają pomóc pacjentom, lekarzom i ubezpieczycielom w jasnym i opartym na dowodach planie leczenia. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Najważniejsze informacje w skrócie
- Wytyczne powstały w oparciu o formalną metodę oceny jakości dowodów (GRADE) i uwzględniają opinie pacjentów na temat tego, co jest dla nich najważniejsze. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Mocne rekomendacje dotyczą czterech leków biologicznych dla osób z umiarkowanym i ciężkim przebiegiem HS: adalimumab, bimekizumab, sekukinumab oraz infliksymab. Siła dowodów różni się w zależności od leku. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Wiele innych terapii otrzymało rekomendacje warunkowe, co oznacza, że mogą pomóc niektórym osobom w zależności od indywidualnej sytuacji. Niektóre metody leczenia zostały odradzone. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Autorzy wytycznych podkreślają, że tzw. terapia etapowa (czyli wymóg stosowania najpierw tańszych leków) nie ma potwierdzonej skuteczności w HS i może powodować opóźnienia w leczeniu oraz gorsze efekty. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Co wytyczne mówią o lekach biologicznych
Leki biologiczne to nowoczesne leki na receptę, które działają na wybrane elementy układu odpornościowego. Panel ekspertów wydał mocne rekomendacje dla tych leków w umiarkowanym i ciężkim HS:
- Adalimumab (40 mg co tydzień). W kilku badaniach losowych około dwukrotnie więcej osób leczonych adalimumabem osiągnęło znaczącą poprawę po 12 tygodniach w porównaniu z placebo. W wytycznych stosuje się popularny wskaźnik HiSCR50, który oznacza co najmniej 50% zmniejszenie liczby bolesnych guzków i ropni. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Bimekizumab (320 mg co 2 tygodnie). W badaniach bimekizumab dawał lepsze wyniki niż placebo po 16 tygodniach, zarówno w HiSCR50, jak i w wyższym progu HiSCR75 (około 75% poprawy). (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Sekukinumab (300 mg co 2 lub 4 tygodnie). Badania wykazały poprawę w porównaniu z placebo po 16 tygodniach. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Infliksymab. Panel zalecił infliksymab na podstawie dowodów dużych korzyści u niektórych osób z oporną na leczenie postacią choroby. Najlepsze efekty odnotowano przy dawce 10 mg/kg co 4 tygodnie, choć pewność dowodów była niższa niż w przypadku pozostałych trzech leków biologicznych. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Wytyczne podkreślają także:
- Rekomendację warunkową, by w niektórych sytuacjach nie przerywać automatycznie stosowania adalimumabu wokół zabiegów chirurgicznych. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Rekomendację warunkową dla upadacitinibu w umiarkowanym i ciężkim HS. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- Odradzenie stosowania niektórych leków biologicznych (etanercept, guselkumab, risankizumab, vilobelimab) ze względu na brak istotnych korzyści w badaniach klinicznych. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Leki miejscowe, antybiotyki i inne metody leczenia
W przypadku łagodnego i umiarkowanego HS wytyczne warunkowo rekomendują stosowanie preparatów nakładanych na skórę, takich jak klindamycyna miejscowa, resorcinol oraz ruksolitinib miejscowy. W badaniu fazy 2 krem ruksolitinib 1,5% wykazał, że więcej osób osiągnęło HiSCR50 po 16 tygodniach w porównaniu z kremem bazowym, ale był to wczesny etap badań, a jakość dowodów oceniono jako niską. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Popularne antybiotyki doustne, takie jak doksycyklina i tetracyklina, a także połączenie klindamycyny z ryfampicyną, otrzymały rekomendacje warunkowe. Dożylne podawanie ertapenemu zasugerowano jako krótkoterminową opcję w ciężkich, opornych na leczenie przypadkach, zwykle jako etap przejściowy przed dłuższą terapią. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Panel udzielił warunkowego wsparcia dla spironolaktonu oraz krótkotrwałego stosowania ogólnoustrojowych kortykosteroidów w niektórych sytuacjach. Z kolei odradzają rutynowe stosowanie leków takich jak acitretin, izotretynoina, metotreksat, azatiopryna i avacopan, choć metotreksat i azatiopryna mogą być używane do zapobiegania lub kontrolowania przeciwciał przeciwko lekom biologicznym u niektórych pacjentów. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Zabiegi i inne opcje wspomagające
Kilka zabiegów otrzymało warunkowe rekomendacje jako opcje, które można rozważyć w zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta. Należą do nich:
- deroofing (usuwanie „dachu” nad tunelami lub ropniami),
- nacięcie i drenaż,
- wycięcie zmiany lub okolicy objętej chorobą,
- laserowe usuwanie owłosienia,
- zabiegi z toksyną botulinową,
- wstrzyknięcia triamcinolonu do zmian (sterydowe zastrzyki),
- oraz wspomagająca terapia tlenem hiperbarycznym.
Wytyczne zawierają też praktyczne zalecenia: unikać radioterapii u dzieci i młodzieży, regularnie oceniać ból jako element opieki oraz oferować wsparcie, takie jak leczenie bólu, pomoc w rzuceniu palenia, doustna suplementacja cynku, jeśli jest wskazana, oraz uzupełnianie witaminy D u osób z jej niedoborem. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Co wytyczne mówią o metodach leczenia bez wystarczających dowodów
Autorzy uznali, że brakuje wystarczających dowodów, by rekomendować niektóre leki i metody, w tym agonistów receptorów GLP-1 lub połączenia GLP-1/GIP, określone diety oraz niektóre leki biologiczne, takie jak ustekinumab. Zwrócili też uwagę na potrzebę większej liczby bezpośrednich porównań między lekami biologicznymi oraz na konieczność stosowania wskaźników, które lepiej oddają łagodny przebieg choroby i obciążenie wynikające z podskórnych tuneli. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Udział pacjentów i kwestie systemowe
Panel opracowujący wytyczne zastosował metodę GRADE, która systematycznie ocenia jakość dowodów i równoważy korzyści z ryzykiem. W procesie uczestniczyli także pacjenci, aby uwzględnić ich realne potrzeby i preferencje. Autorzy ostrzegają, że polityka terapii etapowej, wymuszająca najpierw stosowanie określonych leków, nie wykazała korzyści klinicznych w HS i może opóźniać dostęp do odpowiedniej opieki oraz pogarszać wyniki leczenia. (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
Jak śledzić zmiany na skórze
Jeśli żyją Państwo z HS, warto prowadzić prosty dziennik fotograficzny zmian na skórze, robiąc zdjęcia dotkniętych miejsc w różnych odstępach czasu. To może pomóc Państwu i lekarzowi zauważyć, czy guzki, wydzielina lub tunele się poprawiają czy pogarszają. Zdjęcia są też przydatne podczas wizyt w gabinecie.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Jeśli pojawiają się bolesne, nawracające guzki, wydzielina, nowe lub szybko zmieniające się zmiany, nasilający się ból lub objawy zakażenia (gorączka, rozszerzające się zaczerwienienie), proszę skontaktować się z lekarzem. Decyzje dotyczące leczenia HS powinny być podejmowane wspólnie z dermatologiem lub innym specjalistą doświadczonym w opiece nad tym schorzeniem. Ten artykuł wyjaśnia wytyczne, ale nie zastępuje porady medycznej.
Źródła
- Naik HB, Yeung H, Frazer-Green L, et al. Joint American Academy of Dermatology-Hidradenitis Suppurativa Foundation guidelines of care for the management of hidradenitis suppurativa. Published online October 17, 2026. https://doi.org/10.1016/j.jaad.2026.08.125 (Źródło: Journal of the American Academy of Dermatology)
- American Academy of Dermatology. First joint guidelines of care for hidradenitis suppurativa issued by American Academy of Dermatology and Hidradenitis Suppurativa Foundation. Published October 20, 2026. https://www.prnewswire.com/news-releases/first-joint-guidelines-of-care-for-hidradenitis-suppurativa-issued-by-american-academy-of-dermatology-and-hidradenitis-suppurativa-foundation-302914286.html (Źródło: komunikat prasowy American Academy of Dermatology)