Malassezia folliculitis versus acne: hoe je het verschil herkent en behandelt

Waarom dit belangrijk is

Heeft u rode bultjes of puistjes op uw gezicht of bovenborst die maar niet verdwijnen? Dan denkt u misschien meteen aan acne. Maar er is een andere aandoening die er heel erg op kan lijken: Malassezia folliculitis, ook wel “schimmelacne” genoemd. In een recent interview met dermatoloog Zoe Diana Draelos, MD, en een overzichtsartikel dat zij mede schreef in het Journal of Drugs in Dermatology, wordt uitgelegd hoe u het verschil kunt zien en waarom dat belangrijk is voor de behandeling.

Een korte samenvatting

Beide aandoeningen kunnen kleine, puistachtige bultjes veroorzaken, maar ze hebben verschillende oorzaken en geven bij onderzoek andere aanwijzingen. Acne (acne vulgaris) wordt veroorzaakt door bacteriën en verstopte poriën, terwijl Malassezia folliculitis ontstaat door een gist (Malassezia). Dit betekent dat antibiotica die acne behandelen meestal niet werken bij schimmelinfecties van de haarzakjes, en dat er juist antischimmelmiddelen nodig zijn voor de schimmelvariant.

Hoe u ze kunt onderscheiden

Voor de meeste mensen zien de bultjes er hetzelfde uit. Een dermatoloog kijkt naar het patroon om ze uit elkaar te houden.

• Malassezia folliculitis: De bultjes zijn vaak monomorf, wat betekent dat ze allemaal erg op elkaar lijken—meestal uniforme pustels (kleine met pus gevulde bultjes).
• Acne: Hierbij ziet u meestal een mix van verschillende soorten huidafwijkingen: open comedonen (mee-eters), gesloten comedonen (whiteheads), rode ontstoken bultjes, pustels en soms diepere knobbels of cysten. Deze afwijkingen zijn polymorf, ze verschillen dus in vorm en grootte.

Het ontbreken van comedonen (mee-eters of whiteheads) en cysten is een handig teken dat het minder waarschijnlijk acne is en eerder Malassezia folliculitis.

Waar ze op het lichaam voorkomen

De plek waar de bultjes zitten, geeft ook een aanwijzing. Malassezia leeft in grote aantallen op de hoofdhuid, dus schimmelinfecties van de haarzakjes komen vaak voor langs de haarlijn en de omliggende gebieden. Malassezia wordt ook in verband gebracht met roos (seborrhoïsch eczeem), en die twee aandoeningen kunnen tegelijk voorkomen.

Waarom de oorzaak de behandeling bepaalt

De twee aandoeningen worden veroorzaakt door verschillende organismen. Acne ontstaat door bacteriën, terwijl Malassezia folliculitis wordt veroorzaakt door een gist (Malassezia), die vroeger Pityrosporum werd genoemd.

Omdat de ene bacterieel is en de andere schimmel, verschillen ook de behandelingen. Antibiotica die bij acne worden gebruikt, helpen meestal niet bij schimmelinfecties van de haarzakjes. Andersom werken antischimmelcrèmes of -tabletten niet bij bacteriële acne. Daarom is het belangrijk om de juiste diagnose te stellen.

Wanneer artsen denken aan antischimmelbehandeling

Draelos geeft aan dat zij snel aan antischimmelmiddelen denkt als de diagnose niet helemaal duidelijk is. Topische antischimmelmiddelen zoals clotrimazol en andere bewezen crèmes worden vaak gebruikt en kunnen ook op goed geluk geprobeerd worden (dat wil zeggen: de arts probeert ze om te zien of ze helpen).

Als u aanhoudende, gelijkmatige pustels heeft die niet verbeteren met antibiotica, is het verstandig om Malassezia folliculitis als mogelijke oorzaak te overwegen. In zo’n geval kan de arts overstappen op of aanvullen met een antischimmelbehandeling.

Uw huid in de gaten houden

Het kan helpen om bij te houden hoe uw huid reageert op een behandeling over een paar weken. Als u antibiotica gebruikt tegen acne en de gelijkmatige pustels blijven, noteer dat dan om te bespreken met uw arts. Foto’s maken van uw huidveranderingen in de loop van de tijd kan ook nuttig zijn bij het bepalen van de volgende stappen.

Wanneer u een arts moet raadplegen

Als de bultjes pijnlijk zijn, erger worden, gaan bloeden, tekenen van infectie vertonen, snel veranderen of simpelweg niet verbeteren met behandeling, neem dan contact op met een zorgverlener. Alleen een arts kan het patroon van de huidafwijkingen goed beoordelen en de juiste onderzoeken of behandelingen adviseren.

Belangrijke opmerking

Dit artikel is een samenvatting van een interview en een overzichtsartikel. Het is geen medisch advies. Heeft u zorgen over uw huid? Bespreek dan altijd de diagnose en behandelmogelijkheden met een dermatoloog of uw huisarts.

Bronnen

1. Interview met Zoe Diana Draelos, MD (bespreking van de verschillen tussen Malassezia folliculitis en acne vulgaris).
2. Draelos ZD, Barbieri JS, Tanghetti EA, et al. Malassezia folliculitis presentation, diagnosis, and treatment: a review of “fungal acne”. Journal of Drugs in Dermatology. DOI:10.36849/JDD.9751