Blauwe Nevus (ook bekend als de blauwe nevus van Jadassohn–Tièche, blauwe neuronevus of dermale melanocytoma) is een goedaardige huidgroei die voornamelijk wordt gekenmerkt door zijn kenmerkende blauwe tot donkerblauwe kleur. Dit type nevus verschijnt meestal tijdens de puberteit, hoewel het op elke leeftijd kan optreden, zelfs bij de geboorte. Meerdere blauwe nevi bij één individu zijn zeldzaam. Statistisch gezien komen blauwe nevi vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
De exacte oorzaak van blauwe nevi blijft onduidelijk. Er zijn echter verschillende factoren geïdentificeerd die individuen kunnen predisponeren voor het ontwikkelen van deze neoplasmata. Deze factoren kunnen de kans op hun verschijnen of groei beïnvloeden:
De diagnose van blauwe nevi omvat doorgaans een klinisch onderzoek, dat een grondige visuele inspectie van de huidformatie evenals dermatoscopie omvat. Als er zorgen zijn over de mogelijkheid van maligne transformatie, kan een biopsie worden uitgevoerd voor verdere analyse.
Visueel verschijnt een blauwe nevus als een kleine vlek of een licht verhoogde knobbel op de huid. Het is meestal symmetrisch, met vormen variërend van ovaal of rond tot spoelvormig. De oppervlaktetextuur van de nevus is meestal vergelijkbaar met die van de omliggende huid, die glad of zelfs glanzend kan zijn, vooral in kleinere nevi. Bij grotere nevi, groter dan 10 mm in diameter, kan het oppervlak iets meer textuur of knobbels vertonen.
De randen van de blauwe nevus zijn over het algemeen vaag of niet goed gedefinieerd, hoewel ze meestal glad zijn. In sommige gevallen kunnen grote blauwe nevi oneven of gekartelde randen hebben, wat een indicatie kan zijn van een mogelijke maligniteit. De kleur van de nevus varieert van blauw tot donkerblauw, met af en toe schaduwen van grijz/blauw of blauwbruin zichtbaar, wat de diepte weerspiegelt waarin het pigment in de dermis is neergeslagen. De intensiteit van de kleur neigt te vervagen van het midden naar de rand, en in grotere nevi kunnen kleurheterogeniteit of vlekken aanwezig zijn, wat resulteert in een polychromatische uitstraling.
Haar is doorgaans afwezig in blauwe nevi, hoewel in sommige gevallen grof, donker haar kan groeien rond de randen van grotere nevi, vooral in aangeboren vormen.
Blauwe nevi overschrijden meestal niet de 10 mm in grootte, en hun groei is doorgaans traag. Nevi groter dan 1 cm zijn vrij zeldzaam en worden “blauwe cel nevi” genoemd. Bij palpatie voelen deze nevi aan als normale huid, maar kunnen iets steviger aanvoelen, vooral wanneer ze boven het huidoppervlak uitsteken. Er zijn geen subjectieve symptomen of sensaties geassocieerd met deze nevi.
Deze neoplasma’s worden het meest aangetroffen op de romp, ledematen of nek. Het is vrij zeldzaam dat ze op het hoofd verschijnen. Voor grote blauwe cel nevi is de sacro-gluteale regio het meest typische gebied van voorkomen.
Bij dermatoscopisch onderzoek worden de volgende kenmerken vaak waargenomen in een blauwe nevus:
Voor acrale (handpalm en voetzool) blauwe nevi zijn er aanvullende dermatoscopische kenmerken:
Blauwe nevi moeten worden onderscheiden van verschillende andere gepigmenteerde neoplasma’s, waaronder:
In de meeste gevallen worden blauwe nevi als goedaardig beschouwd en vormen ze geen onmiddellijk risico. Echter, vergeleken met gewone gepigmenteerde nevi, dragen blauwe nevi een iets hoger risico om te transformeren in melanoom. Het risico voor melanoom in blauwe nevi is minder dan 1%, terwijl het voor simpele gepigmenteerde nevi meestal rond de 3% ligt. Tekenen die kunnen wijzen op potentiële maligniteit zijn veranderingen in het uiterlijk van de nevus of de ontwikkeling van nieuwe sensaties zoals jeuk of pijn.
Hoewel het risico op melanoom iets verhoogd is bij blauwe naevi, is de aanwezigheid van dit risico doorgaans significanter bij grotere blauwe naevi, met name degenen die meer dan 20 cm in diameter overschrijden. Het risico op melanoom bij blauwe naevi onder de 20 cm blijft laag, meestal minder dan 1%.
Meerdere of grote aangeboren blauwe naevi kunnen ook geassocieerd zijn met bepaalde genetische aandoeningen of syndromen, waardoor het essentieel is dat deze personen grondige en voortdurende medische evaluatie ontvangen.
Voor blauwe naevi die geen tekenen van schade, veranderingen in uiterlijk of nieuwe sensaties vertonen, is zelfmonitoring doorgaans voldoende. Dit moet periodieke controles omvatten van ten minste eenmaal per jaar, met hulp van anderen voor gebieden die moeilijk direct te inspecteren zijn. Als de naevus mechanische schade, overmatige blootstelling aan ultraviolette of ioniserende straling, of merkbare veranderingen in grootte of sensatie ondervindt, is het essentieel om medische hulp te zoeken bij een dermatoloog of oncoloog.
Een zorgverlener zal beoordelen of voortdurende monitoring nodig is of dat de naevus chirurgisch moet worden verwijderd. Naevi die herhaaldelijk fysieke trauma’s ondervinden door kleding, sieraden of beroepsactiviteiten moeten worden overwogen voor verwijdering.
Fotografische documentatie van de naevus kan waardevolle gegevens opleveren, waardoor zelfs kleine veranderingen in de loop van de tijd kunnen worden gedetecteerd. Voor personen met meerdere blauwe naevi wordt ten zeerste aanbevolen om een kaart van hun huidneoplasmen te maken, wat toekomstige observaties en het identificeren van nieuwe of gewijzigde formaties zal vereenvoudigen.
Patiënten met blauwe naevi moeten ten minste twee keer per jaar (typisch voor en na de zomerse maanden) een dermatoloog of oncoloog raadplegen om eventuele veranderingen in het uiterlijk van de naevi te beoordelen. Regelmatig in kaart brengen van huidneoplasmen kan helpen bij het volgen van ontwikkelingen of veranderingen in bestaande laesies.
De aanbevolen behandeling voor blauwe naevi is chirurgische excisie, doorgaans met gebruik van klassieke, elektrische of radio-scalpels. Na verwijdering is een histologisch onderzoek vereist om de goedaardige aard van de laesie te bevestigen.
Destructieve behandelingen zoals laserverwijdering of cryotherapie worden niet aangeraden voor blauwe naevi vanwege potentiële risico’s en complicaties.
De preventie van de vorming van naevi en hun potentieel voor kwaadaardige transformatie omvat zorgvuldige en doordachte huidverzorging:
Het is cruciaal om regelmatige onderzoeken van blauwe naevi te hebben, tijdig advies in te winnen bij een specialist als er veranderingen optreden, en mogelijk schadelijke neoplasmen zo snel mogelijk te verwijderen om de gezondheid van de huid te behouden en complicaties te voorkomen.
