Papillomateuze Nevus, ook wel bekend als goedaardige nevus, gepigmenteerde nevus of mol, is een goedaardige huidgroei die typisch boven het huidoppervlak uitsteekt. Dit type nevus is over het algemeen verworven, en de incidentie ervan neemt meestal toe met de leeftijd, met een piek tussen de 15 en 30 jaar. Papillomateuze nevi worden vaak gekenmerkt door hun veelvuldigheid, en het aantal van dergelijke laesies neemt doorgaans in de loop van de tijd toe. Wat betreft het geslacht komen papillomateuze nevi iets vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, met een verhouding van 3:2, respectievelijk.
De exacte oorzaak van papillomateuze nevi blijft onduidelijk. Er zijn echter verschillende predisponerende factoren geïdentificeerd die het risico op het ontwikkelen van deze huidneoplasma’s kunnen verhogen. Deze factoren kunnen de komst en groei van papillomateuze nevi beïnvloeden:
De diagnose van papillomateuze nevi is voornamelijk gebaseerd op een klinisch onderzoek, dat een visuele inspectie van de laesies en dermatoscopie omvat om de structuur van de groei te beoordelen. Als er een kwaadaardige groei wordt vermoed, kan een biopsie worden uitgevoerd om een definitieve diagnose te stellen en andere huidaandoeningen uit te sluiten.
Bij visueel onderzoek presenteert een papillomateuze nevus zich typisch als een hemisferische of licht verhoogde groei die op een korte, brede steel (pedikel) boven de huid uitsteekt. De vorm van de laesie is meestal symmetrisch (ovaal of rond), hoewel grotere nevi onregelmatige vormen kunnen hebben. Het oppervlak van de nevus kan variëren, waarbij kleinere papillomateuze nevi een gladde textuur vertonen die lijkt op normale huid, terwijl grotere nevi iets tubereus of zelfs ruw kunnen lijken. Grotere papillomateuze nevi (boven de 8 mm) kunnen een grof, wratachtig oppervlak hebben, wat kenmerkend is voor verrucueuze nevi.
De randen van papillomateuze nevi zijn doorgaans duidelijk en gelijkmatig, hoewel grotere nevi onregelmatige randen kunnen hebben. De kleur van de nevus kan variëren van huidkleurig tot bruin en donkerbruin, en de pigmentverdeling is doorgaans uniform. Af en toe is er een geleidelijke afname van de kleurintensiteit van het midden naar de periferie of lichte variaties in tint binnen dezelfde laesie (wat typisch is voor verrucueuze nevi).
Haargroei in het gebied van een papillomatueuze nevi is doorgaans niet aangetast. In sommige gevallen kan er in het midden stug, borstelachtig haar ontstaan, vooral bij congenitale papillomen, of kan er donshaar verschijnen in gebieden met hypopigmenteerde papillomatueuze nevi.
De grootte van papillomatueuze nevi kan sterk variëren, met de meeste laesies die tot 15 mm in diameter meten. Nevi groter dan 15 mm zijn zeldzaam. De hoogte van deze nevi boven het huidniveau is meestal minder dan 10 mm. Grote papillomatueuze nevi die op bloemkool lijken, zijn vrij zeldzaam.
Bij palpatie hebben papillomatueuze nevi een consistentie die vergelijkbaar is met die van normale huid, hoewel grotere laesies iets zachter aanvoelen. Er zijn doorgaans geen subjectieve symptomen geassocieerd met papillomatueuze nevi, hoewel milde jeuk af en toe kan optreden bij langdurige vormen.
Deze neoplasmen bevinden zich het vaakst op het gezicht, de hoofdhuid, de nek en de romp (waaronder de borst en rug), hoewel ze af en toe ook op andere delen van het lichaam kunnen verschijnen.
Bij het onderzoeken van een papillomatueuze nevi onder dermatoscopie worden doorgaans de volgende kenmerken waargenomen:
Het is belangrijk om papillomatueuze nevi te onderscheiden van andere gepigmenteerde of nodulaire huidaandoeningen, zoals:
Papillomatueuze nevi zijn goedaardig en brengen geen verhoogd risico op melanoom of andere vormen van kanker met zich mee. Bij afwezigheid van externe invloeden zoals trauma, ultraviolet straling of ioniserende straling, is het risico op kwaadaardige degeneratie laag en vergelijkbaar met het risico dat gepaard gaat met normale huid. Echter, tekenen van mogelijke kwaadaardigheid omvatten een verandering in het uiterlijk van de nevus (zoals snelle groei of onregelmatige vorm), een toename van de dichtheid, en het optreden van subjectieve sensaties zoals pijn of jeuk.
Het primaire risico dat gepaard gaat met papillomateuze naevi is hun neiging om gemakkelijk verwond te raken door hun langwerpige vorm en smalle steel. Wanneer dit gebeurt, kan de laesie bloeden, pijnlijk worden en een opening creëren voor pathogene micro-organismen, wat leidt tot infectie. Papillomen kunnen ook psychologisch ongemak veroorzaken, vooral wanneer ze zich op zichtbare plekken bevinden.
Aangezien papillomateuze naevi vaak viraal van oorsprong zijn en meestal meervoudig voorkomen, suggereert de aanwezigheid van deze laesies een verminderde immuunafweer tegen het humaan papillomavirus (HPV). Hoewel HPV een relatief laag oncogeen risico heeft, is het belangrijk voor individuen met meerdere papillomen om routinematige oncologische evaluaties te ondergaan.
Als er geen tekenen van schade, veranderingen in uitstraling of symptomen zijn in de papillomateuze neavus, is zelfmonitoring meestal voldoende. Dit moet periodieke controles omvatten, minstens één keer per jaar, om eventuele veranderingen bij te houden. Als mechanische schade optreedt, als de neavus wordt blootgesteld aan ultraviolette of ioniserende straling, of als er veranderingen worden waargenomen, is een consultatie met een dermatoloog of oncoloog noodzakelijk.
De zorgverlener zal bepalen of dynamische monitoring voldoende is of dat verwijdering van de laesie wordt aanbevolen. Naevi die onderhevig zijn aan constante of chronische trauma, zoals van kleding, sieraad of professionele activiteiten, moeten worden verwijderd om verdere verwondingen te voorkomen. Bovendien willen sommige individuen papillomateuze naevi om cosmetische of psychologische redenen verwijderen.
Voor dynamische observatie is het nuttig om foto’s van de papillomateuze naevi te maken om eventuele veranderingen in de loop van de tijd te volgen. Patiënten met meerdere papillomen zouden een dermatologisch onderzoek moeten ondergaan, idealiter in het voorjaar en het najaar (voor en na de blootstelling aan de zomerse zon). Het is ook aan te raden om een kaart van huidneoplasma’s samen te stellen om verdere monitoring te vergemakkelijken en om nieuwe of gewijzigde laesies te identificeren.
De behandeling van papillomateuze naevi hangt af van hun grootte, locatie en of ze ongemak veroorzaken. Minder invasieve methoden hebben de voorkeur wanneer mogelijk:
Als minder invasieve methoden niet geschikt zijn, of als er enige onzekerheid bestaat over de aard van de neavus, is chirurgische excisie met histologisch onderzoek de volgende stap.
Zelfverwijdering van papillomateuze nevi wordt ten zeerste ontraden vanwege het risico op complicaties, zoals bloedingen, infectie en verkeerde diagnose van de aard van de laesie. Als een papilloom chirurgisch wordt verwijderd, is zorgvuldige monitoring noodzakelijk om ervoor te zorgen dat het gebied goed geneest en om eventuele terugkeringen op te sporen.
De preventie van papillomateuze nevi omvat een goede verzorging van de huid en het aanpakken van onderliggende gezondheidsfactoren:
Regelmatig inspecteren van papillomateuze nevi, een zorgprofessional raadplegen als er veranderingen optreden, en het verwijderen van potentieel gevaarlijke laesies zijn essentieel voor het behoud van de huidgezondheid.
