Bielactwo

Witiligo to przewlekła choroba, w której skóra traci pigment w wyraźnie odgraniczonych plamach. Dzieje się tak, ponieważ komórki barwnikowe, zwane melanocytami, ulegają zniszczeniu lub przestają działać na skutek procesu autoimmunologicznego. Plamy są mlecznobiałe, ostro odgraniczone, a skóra w ich obrębie jest w innym aspekcie prawidłowa: nie swędzi, nie boli ani się nie łuszczy.

Dotyka około 0,5–1% populacji na całym świecie, niezależnie od grupy etnicznej i koloru skóry, a u około połowy chorych pierwsza plama pojawia się przed dwudziestym rokiem życia. Witiligo nie jest zakaźne, nie jest spowodowane dietą i nie wynika z działań chorego.

Wyróżnia się dwa typy choroby, a różnica ta ma znaczenie dla leczenia:

• Witiligo niesegmentalne: częstsza forma, zwykle obejmuje obie strony ciała, często wokół oczu, ust oraz na dłoniach, łokciach, kolanach i stopach. Postępuje w nieprzewidywalnych epizodach przez wiele lat.
• Witiligo segmentalne: zwykle ograniczone do jednej strony ciała, rozpoczyna się wcześniej, rozprzestrzenia przez ograniczony czas, a następnie stabilizuje. Jest bardziej stabilne, dlatego najczęściej rozważa się leczenie chirurgiczne.

Witiligo często współistnieje z innymi chorobami autoimmunologicznymi, najczęściej z autoimmunologiczną chorobą tarczycy, dlatego diagnoza zwykle wiąże się z koniecznością oceny innych potencjalnych problemów zdrowotnych.

Wyjaśnienie ryzyka:

• Ryzyko umiarkowane: Witiligo nie jest stanem przedrakowym i nie przekształca się w raka skóry, nie jest zaraźliwe i nie skraca życia. Należy jednak zwrócić uwagę na dwa aspekty: skóra pozbawiona pigmentu ma znacznie osłabioną naturalną ochronę i łatwo ulega oparzeniom, a także warto ocenić współistniejące choroby autoimmunologiczne. Największym obciążeniem dla pacjentów jest aspekt psychologiczny, który jest integralną częścią choroby, a nie jej skutkiem ubocznym.

💊 Leczenie: Witiligo nie jest jeszcze w pełni wyleczalne, ale dostępne metody znacznie się poprawiły. Stosuje się miejscowo kortykosteroidy i inhibitory kalcineuryny, miejscowe inhibitory JAK tam, gdzie są dopuszczone, fototerapię UVB wąskopasmową oraz przeszczepy chirurgiczne w przypadku stabilnej choroby. Repigmentacja przebiega powoli — liczy się ją w miesiącach — a lepszą odpowiedź obserwuje się na twarzy i szyi niż na dłoniach i stopach. Wczesne rozpoczęcie leczenia daje najlepsze efekty, dlatego nową plamę warto pokazać dermatologowi, zamiast jedynie obserwować.

💡 Porady dotyczące samobadania skóry: Oglądaj skórę w dobrym świetle, zwracając uwagę na nowe lub powiększające się jasne plamy, szczególnie wokół oczu, ust oraz na dłoniach. Nowe plamy mogą pojawiać się w miejscach skaleczeń, oparzeń lub poparzeń słonecznych, dlatego chron skórę przed niepotrzebnymi urazami. Stosuj szerokospektralne filtry SPF 30 lub wyższe na obszarach pozbawionych pigmentu, unikaj solarium i zgłaszaj lekarzowi wszelkie zmiany wraz z objawami takimi jak zmęczenie czy zmiana masy ciała, które mogą wskazywać na chorobę tarczycy.