Egzema u dzieci: pielęgnacja bariery skórnej i wczesne leczenie biologiczne
Atopowe zapalenie skóry, często nazywane egzemą, może być uciążliwe dla dzieci i ich rodzin. W rozmowach o tej chorobie pojawiają się pytania o pielęgnację skóry, wpływ jedzenia i wybór odpowiedniego leczenia.
Dermatolog Mark Lebwohl, MD, opowiedział niedawno o tym, jak podchodzi do tych kwestii w opiece nad dziećmi. Jest dziekanem ds. terapii klinicznych w Icahn School of Medicine at Mount Sinai oraz emerytowanym kierownikiem Mount Sinai’s Department of Dermatology. Jego wypowiedzi opisują sposób, w jaki opiekuje się pacjentami, a nie zbiór zaleceń dla każdej rodziny. (Źródło: wypowiedź Marka Lebwohla na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci)
Czy jedzenie ma wpływ na egzemę?
Większość dermatologów opiekuje się dziećmi, a niektórzy współpracują z alergologami dziecięcymi, czyli lekarzami specjalizującymi się w alergiach u najmłodszych. W Mount Sinai niemowlęta często kierowane są do zespołu alergologów dziecięcych, który pomaga ustalić, czy jedzenie może mieć wpływ na ich egzemę.
Według Lebwohla w zdecydowanej większości przypadków egzemy dieta nie odgrywa roli. Jest jednak niewielka grupa dzieci, u których określone pokarmy wpływają na objawy. Jeśli okaże się, że jedzenie ma znaczenie, rodziny uczą się, jak unikać produktów, które pogarszają stan dziecka. (Źródło: wypowiedź Marka Lebwohla na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci)
Rodziny, które zastanawiają się, czy jedzenie wpływa na skórę dziecka, mogą porozmawiać o swoich obawach z jego lekarzem lub alergologiem, zanim wprowadzą zmiany w diecie.
Jak chronić barierę skórną?
Bariera skórna to zewnętrzna warstwa skóry, która pomaga zatrzymać wilgoć i chroni przed podrażnieniami. Lebwohl przekazuje instrukcję jej pielęgnacji każdej osobie, którą leczy z powodu atopowego zapalenia skóry, zarówno dzieciom, jak i dorosłym.
Instrukcja obejmuje stosowanie preparatów zastępujących zwykłe mydło oraz krótkie kąpiele lub prysznice w niezbyt gorącej wodzie. Opisuje też, jak nakładać przepisany krem lub maść albo preparat nawilżający bezpośrednio po kąpieli.
Niektóre preparaty nawilżające zawierają ceramidy, czyli tłuszcze naturalnie występujące w skórze. Lebwohl uważa, że składniki te pomagają wspierać barierę skórną. Jego instrukcja porusza też kwestie środków do prania, używania nawilżaczy powietrza zimą i klimatyzacji latem. (Źródło: wypowiedź Marka Lebwohla na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci)
Gdy na skórze pojawiają się bakterie
Na skórze niektórych osób z egzemą występuje Staphylococcus aureus, czyli gronkowiec złocisty. Obecność tych bakterii na skórze nie zawsze oznacza zakażenie.
Gdy skóra dotknięta egzemą zostanie zakażona bakteriami, co Lebwohl określił jako „impetiginizację”, może on zalecić kąpiel z dodatkiem wybielacza, aby pomóc zmniejszyć ilość bakterii. Lekarz może ocenić, czy takie postępowanie jest odpowiednie, a jeśli je zaleci, udzielić instrukcji. (Źródło: wypowiedź Marka Lebwohla na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci)
Dlaczego wczesne leczenie ma znaczenie?
Lebwohl mówił również o wczesnym leczeniu i zjawisku nazywanym marszem atopowym. Określenie to opisuje sytuację, w której u niektórych dzieci z egzemą rozwijają się później inne choroby alergiczne, na przykład astma.
Lekarz odniósł się do plakatu naukowego Erica Simpsona na temat stosowania dupilumabu (dupilumab) u niemowląt i małych dzieci. Dupilumab jest lekiem biologicznym stosowanym w leczeniu atopowego zapalenia skóry. Leki biologiczne działają na określone części układu odpornościowego.
Według opisu Lebwohla z plakatu wynikało, że u mniejszej liczby dzieci, które otrzymały lek, rozwinęła się później astma. Za szczególnie godny uwagi uznał spadek odnotowany u dzieci w wieku od 2 do 5 lat. Zaznaczył jednak, że wynik ten wymaga dalszego potwierdzenia. Jak powiedział, jeśli kolejne badania go potwierdzą, będzie to kolejny argument za wczesnym leczeniem egzemy. (Źródło: plakat naukowy Erica Simpsona, omówiony przez Marka Lebwohla)
Zdaniem Lebwohla za wczesnym leczeniem egzemy przemawiają również obawy dotyczące wzrastania, wzrostu i jakości życia dzieci. Lekarz opisał, jak uciążliwa może być dla nich ta choroba i jak może zakłócać sen zarówno dzieci, jak i ich rodziców.
Powiedział, że dostępne leki mogą działać szybko. Wyraził też opinię, że rodziny i lekarze nie powinni czekać z rozważeniem leczenia, aż egzema stanie się ciężka. Wybór leczenia, w tym decyzja o tym, czy lek biologiczny jest odpowiedni, zależy od potrzeb danego dziecka i należy go omówić z jego lekarzem lub dermatologiem. (Źródło: wypowiedź Marka Lebwohla na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci)
Rozmowa z rodzicami o leczeniu
Lebwohl powiedział, że nowsze dane nie zmieniły znacząco jego praktyki, choć mogą ułatwić rozmowę z rodzicami o leczeniu biologicznym, gdy uważa je za potrzebne.
Zauważył, że rodzicom często zależy na prawidłowym wzroście dziecka. Według niego rozmowa o wzrastaniu w kontekście leków biologicznych, preparatów stosowanych na skórę oraz kortykosteroidów przyjmowanych doustnie lub podawanych we wstrzyknięciach może pomóc rodzicom poczuć się pewniej przy podejmowaniu decyzji o leczeniu. Jego wypowiedzi nie dowodzą, że lek biologiczny sprawi, iż dane dziecko będzie wyższe. Rodziny mogą zapytać lekarza dziecka o możliwe korzyści i ryzyko związane z każdą z tych opcji. (Źródło: wypowiedź Marka Lebwohla na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci)
Kiedy porozmawiać z lekarzem?
Lekarz lub dermatolog może pomóc rodzinie zrozumieć, co może mieć wpływ na egzemę dziecka, oraz omówić plan opieki. Warto zasięgnąć porady specjalisty, jeśli skóra wygląda na zakażoną, staje się bolesna, krwawi lub szybko się zmienia, a także gdy nie wiadomo, co powoduje wysypkę.
Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Decyzje dotyczące leczenia należy podejmować wspólnie z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia.
Źródła
- Mark Lebwohl, MD, wypowiedź na temat atopowego zapalenia skóry u dzieci, pielęgnacji bariery skórnej, diety i leczenia. Wypowiedź zawierała odniesienie do plakatu naukowego Erica Simpsona dotyczącego stosowania dupilumabu u niemowląt i małych dzieci.