Łojotokowe rogowacenie (ICD-10: L82) 💚

Keratoza seborrheiczna (Broda, Starcza broda, Starcza keratoza, Starczy keratoma)

Keratoza seborrheiczna jest łagodnym guzem skóry charakteryzującym się keratynizacją, która wystaje ponad powierzchnię skóry. Te zmiany zazwyczaj pojawiają się po 50. roku życia, a ich częstość występowania wzrasta z wiekiem. Keratoza seborrheiczna występuje zazwyczaj w licznych egzemplarzach, a liczba zmian zwykle wzrasta z czasem. Ten typ nowotworu jest równie powszechny zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, chociaż częstość występowania może się nieznacznie różnić w zależności od wieku i innych czynników.

Czynniki predysponujące

Dokładna przyczyna keratozy seborrheicznej pozostaje niejasna, ale zidentyfikowano kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju tych łagodnych zmian skórnych. Czynniki te przyczyniają się do pojawienia się i wzrostu keratozy seborrheicznej:

• Zmiany skórne związane z wiekiem: Starzenie się keratynocytów naskórka, w połączeniu z późnym apoptoza (śmiercią komórek), jest istotnym czynnikiem w rozwoju keratozy seborrheicznej.
• Przesadne naświetlenie: Długotrwałe narażenie na światło słoneczne i promieniowanie ultrafioletowe zwiększa ryzyko rozwoju keratozy seborrheicznej z powodu wpływu światła UV na komórki skóry.
• Czynniki genetyczne: Historia rodzinna i predyspozycje genetyczne mogą odegrać rolę w rozwoju keratozy seborrheicznej, a niektórzy osobnicy mogą być bardziej podatni z powodu swojej struktury genetycznej.

Diagnostyka

Diagnostyka keratozy seborrheicznej opiera się na badaniu klinicznym, które obejmuje rutynową inspekcję wizualną zmiany oraz ocenę dermatoskopową w celu oceny cech wzrostu. Jeśli pojawiają się obawy, że zmiana może być złośliwa lub atypowa, może być wykonana biopsja w celu potwierdzenia diagnozy i wykluczenia innych schorzeń, takich jak rak skóry.

Służby zdrowia

Podczas badania wizualnego keratoza seborrheiczna wygląda jak spłaszczona, półkulista lub na krótkim trzonku zmiana, która wznosi się ponad skórę. Te zmiany są często symetryczne, zazwyczaj owalne lub okrągłe, chociaż większe mogą mieć nieregularne kształty. Tekstura powierzchni keratozy seborrheicznej różni się od normalnej skóry: jest szorstka, sucha i może pokazywać oznaki złuszczania. W niektórych przypadkach, szczególnie w przypadku większych zmian powyżej 10 mm, powierzchnia może mieć brodawczastą teksturę, przypominając dużą, nierówną suchą brodawkę. W pewnych okolicznościach keratynizacja jest tak wyraźna, że części keratozy mogą odpadać same lub przy minimalnym wpływie fizycznym.

Granice keratozy łojotokowej są zazwyczaj wyraźne i równe. Jednak w przypadku dużych keratomów, krawędzie mogą być nierówne. Kolor keratozy łojotokowej waha się od nagiego lub szarego do szaro-brązowego. W niektórych przypadkach mogą pojawić się odcienie różowego lub różowo-czerwonego. Wokół zmiany, niezmieniona skóra może wykazywać lekką czerwoną zaczerwienienie.

Wzrost włosów w obszarze keratozy łojotokowej zazwyczaj nie jest zaburzony. Jednak w niektórych przypadkach włosy mogą rosnąć na zmianie, jeśli jest ona wrodzona, lub w obszarach keratomów z hipopigmentacją.

Rozmiar keratozy łojotokowej jest zróżnicowany, waha się od 5 mm do 20 mm średnicy. Zmiany większe niż 15 mm są rzadkie. Wysokość zmiany ponad powierzchnię skóry zazwyczaj nie przekracza 5-7 mm.

Przy palpacji keratoza łojotokowa wydaje się gęsta i sucha, z niektórymi obszarami potencjalnie wykazującymi łuszczenie. Zazwyczaj nie ma subiektywnych odczuć, chociaż może wystąpić łagodne swędzenie, szczególnie w przypadku długotrwałych zmian.

Keratoza łojotokowa najczęściej występuje na tułowiu, górnych kończynach i twarzy. U starszych osób zmiany te mogą również pojawić się w innych częściach ciała.

Opis dermatoskopowy

Dermatoskopia keratozy łojotokowej ujawnia następujące cechy charakterystyczne:

• Otwarcia przypominające zaskórniki: Wyraźne szaro-brązowe wtrącenia keratotyczne, które są dobrze uformowane wewnątrz zmiany.
• Cysty przypominające milium: Małe, okrągłe struktury o matowym białym lub żółtawym odcieniu, które są widoczne w niektórych przypadkach keratozy łojotokowej.
• Rozszczepy i grzbiety: Bruzdy i wyniosłe fałdy na powierzchni, które razem nadają zmianie charakterystyczną fakturę.
• Wzór cerebriformny (mózgowopodobny): Rozszczepy i grzbiety ułożone we wzór przypominający zakręty mózgu.
• Naczynia krwionośne: Obecność naczyń krwionośnych w formie kształtów spinkowych może być widoczna na obrazach dermatoskopowych.
• Pigmentacja tła: Tło ma barwę od bladej szarości do brązu i często jest dość jednolite. Samo w sobie nie jest to cecha diagnostyczna, ponieważ występuje także w innych zmianach barwnikowych.
• Pseudo-sieć: Jednorodna sieć barwnikowa z nierównymi, ostrymi krawędziami, szczególnie widoczna na twarzy.
• Pigmentacja kropek: Małe kropki koloru szaro-czarnego mogą być widoczne wewnątrz zmiany.

Diagnostyka różnicowa

Ważne jest, aby odróżnić keratozę łojotokową od innych pigmentowanych nowotworów skóry, takich jak:

• Keratoza actinic
• Nevi brodawczakowate
• Dermatofibroma
• Choroba Bowena
• Keratoakantom
• Rak podstawnokomórkowy
• Rak płaskonabłonkowy
• Melanoma

Ryzyko

Keratoza łojotokowa jest zazwyczaj niegroźnym stanem, z niskim ryzykiem złośliwości. Rogowacenie łojotokowe jest łagodne; jeśli zmiana zmienia wygląd lub zachowanie, należy ocenić ją w celu wykluczenia innego rozpoznania. Rogowacenie łojotokowe jest łagodne, a transformacja złośliwa jest wyjątkowo rzadka; w przypadku zmian należy przeprowadzić diagnostykę różnicową.

Liczne rogowacenia łojotokowe są zazwyczaj łagodnym objawem związanym z wiekiem i same w sobie nie wskazują na zwiększone ryzyko innych nowotworów skóry. Może to skomplikować terminowe wykrywanie i rozpoznawanie różnicowe nowotworowych zmian.

Taktyka

Zmiana, której nie oceniono, to co innego niż taka, którą klinicysta już rozpoznał. Monitorowanie następuje po ocenie, a nie odwrotnie: zmianę keratotyczną, której nie zbadano, należy pokazać dermatologowi, ponieważ inne rzeczy — w tym barwnikowy rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy i czerniak — mogą wyglądać jak keratosis seborreica, a fotografia nie rozstrzygnie, czym jest.

Gdy zmiana została oceniona jako rogowacenie łojotokowe i jest stabilna, rozsądne jest obserwowanie jej między wizytami kontrolnymi. Zgłoś się wcześniej, jeśli zmieni kształt lub kolor, zacznie krwawić, pokrywać się strupem lub owrzodzeniem, stanie się swędząca lub bolesna, będzie szybko rosnąć albo przestanie przypominać Twoje pozostałe zmiany rogowacenia.

Świadczeniodawca oceni, czy konieczne jest dalsze monitorowanie lub usunięcie zmiany. Nevi, które są nieustannie narażone na przewlekły uraz spowodowany odzieżą, biżuterią lub działalnością zawodową, powinny być rozważane do usunięcia. Usunięcie jest również wskazane, jeśli pacjent odczuwa dyskomfort kosmetyczny lub stres psychologiczny.

Dla dynamicznego monitorowania pomocne jest robienie zdjęć keratosis seborreica, aby śledzić wszelkie zmiany w wyglądzie na przestrzeni czasu. Mapa nowotworów skóry jest cennym narzędziem do ciągłej obserwacji, pomagając w identyfikacji nowych lub zmienionych zmian.

Leczenie

Typowa keratosis seborreica nie wymaga leczenia. Gdy zmiana jest usuwana — ponieważ jest wielokrotnie urazowa, ponieważ daje objawy lub ze względów kosmetycznych — metodę dobiera się w zależności od morfologii zmiany, jej umiejscowienia, powodowanych przez nią objawów oraz stopnia pewności rozpoznania. Stosuje się krioterapię, łyżeczkowanie lub shave removal, laser i elektrochirurgię; wycięcie chirurgiczne klasycznym skalpelem lub skalpelem radiofrekwencyjnym nie jest wymagane w przypadku typowej zmiany.

Badanie histologiczne nie jest obowiązkowe dla każdej usuwanej zmiany. Jest ono wskazane zawsze, gdy rozpoznanie jest niepewne lub zmiana jest atypowa — i w takim przypadku zmianę należy wyciąć, aby tkankę można było zbadać, a nie niszczyć metodą, która nie pozostawia nic do oceny.

Niektóre zmiany nawracają po leczeniu i wymagają więcej niż jednej sesji.

Profilaktyka

Keratoses seborreica są łagodne, więc zapobieganie nie polega na zapobieganiu złośliwości, a ich pojawienia się nie można wiarygodnie zapobiec. Warto natomiast prowadzić ogólną pielęgnację skóry oraz zwracać uwagę na każdą zmianę, która wygląda nietypowo lub się zmienia:

• Unikanie nadmiernego promieniowania ultrafioletowego, w tym korzystania z łóżek opalających i długotrwałego wystawiania na słońce.
• Używanie filtrów przeciwsłonecznych i odzieży ochronnej podczas okresów intensywnego wystawiania na działanie słońca.
• Minimalizowanie przewlekłego urazu skóry, który może powodować podrażnienia i uszkodzenia keratozy.
• Przestrzeganie protokołów bezpieczeństwa podczas obchodzenia się z substancjami uszkadzającymi skórę.
• Utrzymywanie dobrej higieny osobistej i monitorowanie zmian skórnych.

Oglądanie zmian od czasu do czasu i zasięganie porady, gdy jedna z nich się zmienia, jest tym, co ma znaczenie — nie dlatego, że keratosis seborreica ma się przekształcić w zmianę złośliwą, lecz dlatego, że zmiana, która się zmienia, może okazać się innym rozpoznaniem.