Łojotokowe rogowacenie (ICD-10: L82) 💚

Rogowacenie łojotokowe (Brodawka łojotokowa, brodawka starcza, rogowacenie starcze, rogowiak starczy)

Rogowacenie łojotokowe jest łagodnym guzem skóry charakteryzującym się keratynizacją, która wystaje ponad powierzchnię skóry. Te zmiany zazwyczaj pojawiają się po 50. roku życia, a ich częstość występowania wzrasta z wiekiem. Rogowacenie łojotokowe występuje zazwyczaj w postaci zmian mnogich, a liczba zmian zwykle wzrasta z czasem. Ten typ nowotworu jest równie powszechny zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, chociaż częstość występowania może się nieznacznie różnić w zależności od wieku i innych czynników.

Czynniki predysponujące

Dokładna przyczyna rogowacenia łojotokowego pozostaje niejasna, ale zidentyfikowano kilka czynników, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju tych łagodnych zmian skórnych. Czynniki te przyczyniają się do pojawienia się i wzrostu rogowacenia łojotokowego:

  • Zmiany skórne związane z wiekiem: Starzenie się keratynocytów naskórka, w połączeniu z apoptozą w późnym stadium (śmiercią komórek), jest istotnym czynnikiem w rozwoju rogowacenia łojotokowego.
  • Nadmierne nasłonecznienie: Długotrwałe narażenie na światło słoneczne i promieniowanie ultrafioletowe zwiększa ryzyko rozwoju rogowacenia łojotokowego z powodu wpływu światła UV na komórki skóry.
  • Czynniki genetyczne: Historia rodzinna i predyspozycje genetyczne mogą odegrać rolę w rozwoju rogowacenia łojotokowego, a niektórzy osobnicy mogą być bardziej podatni z powodu swojej struktury genetycznej.

Diagnostyka

Diagnostyka rogowacenia łojotokowego opiera się na badaniu klinicznym, które obejmuje rutynową inspekcję wizualną zmiany oraz ocenę dermatoskopową w celu oceny cech wzrostu. Jeśli pojawiają się obawy, że zmiana może być złośliwa lub atypowa, może być wykonana biopsja w celu potwierdzenia diagnozy i wykluczenia innych schorzeń, takich jak rak skóry.

Objawy

Podczas badania wizualnego rogowacenie łojotokowe wygląda jak spłaszczona, półkulista lub na krótkim trzonku zmiana, która wznosi się ponad skórę. Te zmiany są często symetryczne, zazwyczaj owalne lub okrągłe, chociaż większe mogą mieć nieregularne kształty. Tekstura powierzchni rogowacenia łojotokowego różni się od normalnej skóry: jest szorstka, sucha i może pokazywać oznaki złuszczania. W niektórych przypadkach, szczególnie w przypadku większych zmian powyżej 10 mm, powierzchnia może mieć brodawczastą teksturę, przypominając duże, nierówne, suche brodawki. W pewnych okolicznościach keratynizacja jest tak wyraźna, że części zmiany mogą odpadać same lub przy minimalnym wpływie fizycznym.

Granice rogowacenia łojotokowego są zazwyczaj wyraźne i równe. Jednak w przypadku dużych keratomów, krawędzie mogą być nierówne. Kolor rogowacenia łojotokowego waha się od cielistego lub szarego do szarobrązowego. W niektórych przypadkach mogą pojawić się odcienie różowego lub różowo-czerwonego. Wokół zmiany, niezmieniona skóra może wykazywać lekką czerwoną zaczerwienienie.

Wzrost włosów w obszarze rogowacenia łojotokowego zazwyczaj nie jest zaburzony. Jednak w niektórych przypadkach włosy mogą rosnąć na zmianie, jeśli jest ona wrodzona, lub w obszarach keratomów z hipopigmentacją.

Rozmiar rogowacenia łojotokowego jest zróżnicowany, waha się od 5 mm do 20 mm średnicy. Zmiany większe niż 15 mm są rzadkie. Wysokość zmiany ponad powierzchnię skóry zazwyczaj nie przekracza 5-7 mm.

Przy palpacji rogowacenie łojotokowe wydaje się spoiste i suche, z niektórymi obszarami potencjalnie wykazującymi łuszczenie. Zazwyczaj nie ma subiektywnych odczuć, chociaż może wystąpić łagodne swędzenie, szczególnie w przypadku długotrwałych zmian.

Rogowacenie łojotokowe najczęściej występuje na tułowiu, górnych kończynach i twarzy. U starszych osób zmiany te mogą również pojawić się w innych częściach ciała.

Opis dermatoskopowy

Dermatoskopia rogowacenia łojotokowego ujawnia następujące cechy charakterystyczne:

  • Ujścia przypominające zaskórniki: Wyraźne szarobrązowe wtrącenia keratotyczne, które są dobrze uformowane wewnątrz zmiany.
  • Cysty przypominające milium: Małe, okrągłe struktury o matowym białym lub żółtawym odcieniu, które są widoczne w niektórych przypadkach rogowacenia łojotokowego.
  • Szczeliny i grzbiety: Bruzdy i wyniosłe fałdy na powierzchni, które razem nadają zmianie charakterystyczną fakturę.
  • Wzór cerebriformny (mózgowopodobny): Szczeliny i grzbiety ułożone we wzór przypominający zakręty mózgu.
  • Naczynia krwionośne: Obecność naczyń krwionośnych w postaci pętli przypominających spinki do włosów może być widoczna na obrazach dermatoskopowych.
  • Pigmentacja tła: Tło ma barwę od bladej szarości do brązu i często jest dość jednolite. Samo w sobie nie jest to cecha diagnostyczna, ponieważ występuje także w innych zmianach barwnikowych.
  • Pseudo-sieć: Jednorodna sieć barwnikowa z nierównymi, ostrymi krawędziami, szczególnie widoczna na twarzy.
  • Pigmentacja punktowa: Małe kropki koloru szaro-czarnego mogą być widoczne wewnątrz zmiany.

Diagnostyka różnicowa

Ważne jest, aby odróżnić rogowacenie łojotokowe od innych pigmentowanych nowotworów skóry, takich jak:

  • Rogowacenie słoneczne
  • Znamię brodawkowate
  • Dermatofibroma
  • Choroba Bowena
  • Keratoakantom
  • Rak podstawnokomórkowy
  • Rak płaskonabłonkowy
  • Czerniak

Ryzyko

Rogowacenie łojotokowe jest zazwyczaj niegroźnym stanem, z niskim ryzykiem złośliwości. Rogowacenie łojotokowe jest łagodne; jeśli zmiana zmienia wygląd lub zachowanie, należy ocenić ją w celu wykluczenia innego rozpoznania. Rogowacenie łojotokowe jest łagodne, a transformacja złośliwa jest wyjątkowo rzadka; w przypadku zmian należy przeprowadzić diagnostykę różnicową.

Liczne rogowacenia łojotokowe są zazwyczaj łagodnym objawem związanym z wiekiem i same w sobie nie wskazują na zwiększone ryzyko innych nowotworów skóry. Może to skomplikować terminowe wykrywanie i rozpoznawanie różnicowe nowotworowych zmian.

Taktyka

Zmiana, której nie oceniono, to co innego niż taka, którą klinicysta już rozpoznał. Monitorowanie następuje po ocenie, a nie odwrotnie: zmianę keratotyczną, której nie zbadano, należy pokazać dermatologowi, ponieważ inne rzeczy — w tym barwnikowy rak podstawnokomórkowy, rak płaskonabłonkowy i czerniak — mogą wyglądać jak rogowacenie łojotokowe, a fotografia nie rozstrzygnie, czym jest.

Gdy zmiana została oceniona jako rogowacenie łojotokowe i jest stabilna, rozsądne jest obserwowanie jej między wizytami kontrolnymi. Zgłoś się wcześniej, jeśli zmieni kształt lub kolor, zacznie krwawić, pokrywać się strupem lub owrzodzeniem, stanie się swędząca lub bolesna, będzie szybko rosnąć albo przestanie przypominać Twoje pozostałe zmiany rogowacenia.

Świadczeniodawca oceni, czy konieczne jest dalsze monitorowanie lub usunięcie zmiany. Rogowacenia łojotokowe, które są nieustannie narażone na przewlekły uraz spowodowany odzieżą, biżuterią lub czynnościami zawodowymi, należy rozważyć do usunięcia. Usunięcie jest również wskazane, jeśli pacjent odczuwa dyskomfort kosmetyczny lub stres psychologiczny.

Dla dynamicznego monitorowania pomocne jest robienie zdjęć rogowacenia łojotokowego, aby śledzić wszelkie zmiany w wyglądzie na przestrzeni czasu. Mapa nowotworów skóry jest cennym narzędziem do ciągłej obserwacji, pomagając w identyfikacji nowych lub zmienionych zmian.

Leczenie

Typowe rogowacenie łojotokowe nie wymaga leczenia. Gdy zmiana jest usuwana — ponieważ wielokrotnie dochodzi do jej urazów, ponieważ daje objawy lub ze względów kosmetycznych — metodę dobiera się w zależności od morfologii zmiany, jej umiejscowienia, powodowanych przez nią objawów oraz stopnia pewności rozpoznania. Stosuje się krioterapię, łyżeczkowanie lub wycięcie styczne, laser i elektrochirurgię; wycięcie chirurgiczne klasycznym skalpelem lub skalpelem radiofrekwencyjnym nie jest wymagane w przypadku typowej zmiany.

Badanie histologiczne nie jest obowiązkowe dla każdej usuwanej zmiany. Jest ono wskazane zawsze, gdy rozpoznanie jest niepewne lub zmiana jest atypowa — i w takim przypadku zmianę należy wyciąć, aby tkankę można było zbadać, a nie niszczyć metodą, która nie pozostawia nic do oceny.

Niektóre zmiany nawracają po leczeniu i wymagają więcej niż jednej sesji.

Profilaktyka

Rogowacenia łojotokowe są łagodne, więc zapobieganie nie polega na zapobieganiu złośliwości, a ich pojawienia się nie można wiarygodnie zapobiec. Warto natomiast prowadzić ogólną pielęgnację skóry oraz zwracać uwagę na każdą zmianę, która wygląda nietypowo lub się zmienia:

  • Unikanie nadmiernego promieniowania ultrafioletowego, w tym korzystania z łóżek opalających i długotrwałego wystawiania na słońce.
  • Używanie filtrów przeciwsłonecznych i odzieży ochronnej podczas okresów intensywnego wystawiania na działanie słońca.
  • Minimalizowanie przewlekłego urazu skóry, który może powodować podrażnienia i uszkodzenia zmiany.
  • Przestrzeganie protokołów bezpieczeństwa podczas obchodzenia się z substancjami uszkadzającymi skórę.
  • Utrzymywanie dobrej higieny osobistej i monitorowanie zmian skórnych.

Oglądanie zmian od czasu do czasu i zasięganie porady, gdy jedna z nich się zmienia, jest tym, co ma znaczenie — nie dlatego, że rogowacenie łojotokowe ma się przekształcić w zmianę złośliwą, lecz dlatego, że zmiana, która się zmienia, może okazać się innym rozpoznaniem.

Martwisz się o stan swojej skóry?
Sprawdź swoją skórę teraz →

Zastrzeżenia dotyczące praw autorskich do zdjęcia na tej stronie? Prosimy o kontakt: mail@skinai.pro. Zdjęć nie wolno wykorzystywać ponownie bez zgody, chyba że na tej stronie podano otwartą licencję.

Dr Madeleine Sowash, dermatolożka z certyfikatem rady specjalizacyjnej, w białym fartuchu

Recenzja medyczna

Madeleine Sowash, MD, FAAD

Dermatolożka z certyfikatem rady specjalizacyjnej · Członkini rzeczywista American Academy of Dermatology (FAAD)

Zrecenzowano: . Recenzja medyczna obejmuje rzetelność informacji na tej stronie. Nie jest poparciem dla żadnego pojedynczego wyniku ani nie tworzy relacji lekarz–pacjent.