Papilloma (ICD-10: B07) 💚

Huidpapilloom

Huidpapilloom is een goedaardige afwijking die boven het huidoppervlak uitsteekt. De term is ruim, en de namen die er vaak naast worden gebruikt, zijn niet uitwisselbaar. Een filiforme wrat is een verruca veroorzaakt door het humaan papillomavirus. Een goedaardige papillomateuze huidlaesie kan daarentegen helemaal geen virale oorzaak hebben. Omdat de behandeling en de betekenis verschillen, doet het ertoe welke van deze een bepaalde laesie is — en dat is een vraag voor onderzoek, niet voor de naam. Deze laesies beginnen doorgaans tijdens de adolescentie te verschijnen en worden talrijker met de leeftijd.

Predisponerende Factoren

De belangrijkste oorzaak van papillomen wordt beschouwd als het humaan papillomavirus (HPV), dat over het algemeen geassocieerd wordt met een laag oncogenisch risico. Echter, aangezien bijna 90% van de bevolking het HPV-virus bij zich draagt, maar niet iedereen papillomen ontwikkelt, is het evident dat andere factoren bijdragen aan het optreden van deze laesies op de huid. De volgende factoren zijn bekend dat ze de waarschijnlijkheid van het ontwikkelen van papillomen vergroten:

• Immunodeficiëntiestaten: Verzwakte immuunsystemen, hetzij door aandoeningen zoals HIV of immunosuppressieve behandelingen, kunnen individuen predisponeren om papillomen te ontwikkelen.
• Blootstelling aan HPV: Bij wratten is contact met het virus doorslaggevend — huid-op-huidcontact, of gedeelde oppervlakken en voorwerpen. Dit is relevant voor HPV-geassocieerde laesies en niet voor papillomateuze laesies van andere oorsprong.

Diagnose

De diagnose van papillomen is gebaseerd op een klinisch onderzoek, dat een routinematige visuele inspectie van de laesies omvat, gevolgd door dermatoscopie om de structuur van de gezwellen te onderzoeken. Laboratoriumonderzoek voor HPV maakt hier geen deel van uit: het is niet vereist voor een gewone cutane wrat of papillomateuze laesie en stelt de diagnose niet vast. Wanneer de diagnose onzeker is, of wanneer maligniteit mogelijk is, is een biopsie de aangewezen stap.

Symptomen

Bij visueel onderzoek wordt een papilloma herkend als een langgerekte formatie die op een steel (pedikel) boven de huid uitsteekt. De steel kan net zo breed zijn als de diameter van het papilloma of iets smaller. De oppervlaktetextuur van het papilloma lijkt doorgaans op die van normale huid, maar grotere papillomas kunnen een ruwe, wratachtige oppervlakte hebben met een “ragged” uiterlijk.

De randen van het papilloma zijn over het algemeen duidelijk, hoewel ze ongelijk kunnen zijn, vooral bij grotere laesies. De kleur van het papilloma varieert meestal van huiskleur (meest voorkomend) tot lichtbruin. Donkere kleuren zijn zeldzaam bij deze laesies. Papillomas beïnvloeden doorgaans de haargroei niet. In sommige gevallen kunnen grove stekelige of pluizige haren worden waargenomen die in het centrale deel van de laesie groeien.

De grootte van papillomas is meestal klein, met typische afmetingen tot 2-3 mm in breedte en 3-5 mm in hoogte boven het huidoppervlak. Grotere papillomas zijn ongebruikelijk. Bij palpatie voelt het papilloma aan als normale huid of iets zachter, vooral in het centrale gedeelte. Er zijn geen subjectieve sensaties geassocieerd met het papilloma, hoewel milde jeuk soms kan optreden bij langdurige gevallen.

Papillomas komen het meest voor op de nek, axillaire gebieden, inguinale gebieden en de romp (borst en rug), hoewel ze ook kunnen verschijnen op slijmvliezen. Deze laesies worden minder vaak aangetroffen op andere delen van het lichaam.

Dermatoscopische Beschrijving

Tijdens dermatoscopie kunnen de volgende kenmerken van huidpapillomas worden waargenomen:

• Papillaire Structuur: De kenmerkende afgeplatte elementen van het papilloma, vaak zichtbaar door de druk die tijdens de dermatoscopie wordt uitgeoefend.
• Diffuse uniforme Kleuring: Het gehele papilloma kan onder dermatoscopie uniform gepigmenteerd lijken.

Differentiaaldiagnose

Bij het diagnosticeren van papillomas moeten ze worden onderscheiden van andere vergelijkbare huidlaesies, waaronder:

• Papillomatous nevus
• Nevus van de talgklieren
• Halo nevus
• Dermatofibroom
• Viraal wratacht
• Molluscum contagiosum
• Nodulair basaalcelcarcinoom
• Verlies van pigmentmelanoom

Risico’s

Typische HPV-gerelateerde wratten zijn goedaardig. Een laesie die snel groeit, indureert, ulcereert, bloedt of anderszins verandert, moet niet worden opgevat als een papilloom dat maligne wordt; zij moet opnieuw worden beoordeeld, omdat het ook een geheel andere diagnose kan zijn, waaronder maligniteit.

Papillomen zijn gevaarlijker vanwege hun neiging om gemakkelijk beschadigd te raken door hun langwerpige vorm en smalle steel. Dit kan leiden tot bloedingen, pijn en de mogelijkheid van infectie, waardoor de wond een toegangspunt voor schadelijke micro-organismen wordt. Bovendien kunnen papillomen cosmetisch en psychologisch ongemak veroorzaken, vooral als ze zich op zichtbare plaatsen bevinden.

Veel mensen dragen HPV zonder ooit een laesie te ontwikkelen, en dat op zichzelf is geen reden voor oncologische surveillance.

Tactieken

Een laesie die niet door een arts is beoordeeld, is iets anders dan een laesie die een clinicus al heeft geïdentificeerd. Monitoring volgt op beoordeling, niet andersom: een laesie die niet is onderzocht, moet aan een dermatoloog worden getoond. “Papilloma” omvat verschillende dingen, en een stevige, gepigmenteerde of ulcererende groei kan iets heel anders zijn.

Zodra een laesie is geïdentificeerd en stabiel is, is het redelijk om deze tussen de controles te observeren. Kom eerder terug als de laesie snel groeit, stevig of verhard wordt, ulcerert, bloedt of niet geneest.

De zorgverlener zal beoordelen of voortdurende monitoring of chirurgische verwijdering van de papilloma nodig is. Papillomen die constante trauma’s ondervinden door kleding, sieraden, of door professionele activiteiten moeten overwogen worden voor verwijdering om verdere schade te voorkomen. In sommige gevallen kunnen papillomen op verzoek van de patiënt worden verwijderd, vooral als ze cosmetische bezorgdheid of psychologisch ongemak veroorzaken.

Voor dynamische observatie is het nuttig om foto’s van de papillomen te maken, aangezien dit de detectie van zelfs kleine veranderingen in de loop van de tijd mogelijk maakt. Hoe vaak iemand moet worden onderzocht, hangt af van de laesies en niet van het jaargetijde. Mapping van huidlaesies is een hulpmiddel voor het volgen van gepigmenteerde naevi en heeft hier geen bijzondere rol.

Behandeling

Voor de behandeling van papillomen hebben minder invasieve methoden doorgaans de voorkeur:

• Laserverwijdering: Gebruikt voor laesies van verschillende vormen, groottes en locaties.
• Cryodestructie: Vloeibare stikstof kan worden gebruikt om kleine, oppervlakkige papillomen te behandelen, hoewel er een risico op littekenvorming is.
• Radio Golf Scalpel Verwijdering: Deze methode gebruikt radiogolven om de papilloma te verwijderen met minimale weefselschade.
• Elektrocoagulatie: Deze techniek gebruikt een elektrische stroom om de papilloma weg te branden.

Welke van deze geschikt is voor een bepaalde laesie, hangt af van de laesie en van de diagnose; geen ervan is in het algemeen de beste methode. Zij zijn geschikt voor een laesie die al als een gewone wrat is geïdentificeerd. Wanneer de diagnose onzeker is of de laesie verdacht oogt, moet er een biopsie of excisie worden verricht zodat het weefsel kan worden onderzocht — niet vernietigd door een methode die niets overlaat om te onderzoeken.

Zelfverwijdering van papillomen wordt niet aanbevolen vanwege het risico op complicaties zoals bloeden, infectie en misdiagnose van de aard van de laesie.

Aangezien papillomen viraal van aard zijn, is er altijd een risico op terugkeer. Nieuwe papillomen kunnen verschijnen in dezelfde of aangrenzende gebieden na verwijdering. Preventieve maatregelen helpen de kans op terugval te verminderen.

Preventie

Het voorkomen van het verschijnen van papillomen vereist een zorgvuldige en proactieve aanpak van huidverzorging en algehele gezondheid:

• Beperk blootstelling aan ultraviolette straling, zoals van zonnebanken of langdurige blootstelling aan de zon.
• Gebruik zonnebrandcrème en beschermende kleding tijdens periodes van intense zonlicht.
• Vermijd chronisch huidtrauma dat kan leiden tot letsel en een toegangspunt voor HPV kan creëren.
• Volg veiligheidsprotocollen bij het omgaan met huidbeschadigende chemicaliën of stoffen.
• Handhaaf een goede persoonlijke hygiëne en blijf alert op veranderingen in de gezondheid van de huid.

Het is ook belangrijk om papillomen regelmatig te inspecteren, tijdig advies in te winnen bij een zorgprofessional als er veranderingen worden waargenomen, en potentieel gevaarlijke laesies te verwijderen om complicaties te voorkomen.